សាវតារ និង តួនាទី
លោក ឆោម សែ ចូលជាខ្មែរក្រហម នៅអាយុ ២០ ឆ្នាំ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧០
1
។ ក្នុងរបបខ្មែរក្រហមគាត់គឺជាអនុបញ្ជាការអនុសេនាធំមួយនៃកងពលលេខ ៨០១ និងទទួលបានការតែងតាំងជាប្រធានមន្ទីរសន្តិសុខអូរកន្សែង
2
ដែលគាត់គ្រប់គ្រងទាហានចំនួនជាង ១០០ នាក់
3
។ គាត់ផ្តល់សក្ខីកម្មពីរលើកក្នុងនាមជាសាក្សីក្នុងកិច្ចដំណើរការនីតិវិធីនៃសំណុំរឿង ០០២/០១ ស្តីពីការជម្លៀសប្រជាជនពីភ្នំពេញ
4
រចនាសម្ព័ន្ធយោធា
5
ប្រតិបត្តិការនៃមន្ទីរសន្តិសុខអូរកន្សែង
6
និងការចាប់ខ្លួន និងការសម្លាប់ជនជាតិចារ៉ាយ
7
។
ការជម្លៀសប្រជាជនចេញពីភ្នំពេញ
ផែនការជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីក្រុង ត្រូវបានគេត្រៀមទុកជាមុន ហើយទាហានទាំងអស់ទទួលបានការណែនាំឲ្យក្តាប់ស្ថានការណ៍ និងបង្គាប់ឲ្យប្រជាជនគ្រប់រូបចាកចេញ
8
។ ខ្មែរក្រហមបានសាកល្បងគោលនយោបាយរបស់ពួកគេ និងបានបង្ខំប្រជាជនឲ្យចាកចេញពីទីប្រជុំជនតូចៗ ដូចជា ឧដុង្គ និងក្រចេះ
9
។ យោងតាមការជម្លៀសប្រជាជនក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ និងរបៀបសម្របសម្រួលការជម្លៀសនេះ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានយោងសក្ខីកម្មរបស់គាត់ក្នុងការសន្និដ្ឋានថា “ការជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយចេតនា”
10
។
នៅទីក្រុងភ្នំពេញ អង្គភាពរបស់គាត់ទទួលបញ្ជាឲ្យយាមក្រសួងឃោសនាការ
11
និងមានមូលដ្ឋាននៅម្តុំផ្សារថ្មី និងផ្តោតគោលដៅលើទាហានខ្មាំងលាក់ខ្លួន
12
។ ខណៈដែលអង្គភាពយោធាមួយចំនួនទទួលបញ្ជាឲ្យជម្លៀសប្រជាជន ទាហានខ្លះត្រូវបានចាត់ឲ្យត្រួតពិនិត្យការជម្លៀសនេះ និងការពារមិនឱ្យមានការលួចប្លន់
13
។ ទាហានទទួលបញ្ជាពីមេបញ្ជាការតាមឋានានុក្រម និងអគ្គមេបញ្ជាការឈ្មោះ ឈិត ជឿន ហៅ ម៉ុក ឱ្យធ្វើការវាយប្រហារទីក្រុងភ្នំពេញ
14
។ ក្នុងពេលរំដោះទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រជាជនត្រូវផ្លាស់ទីលំនៅចេញពីទីក្រុង ដើម្បីធានាបាននូវសន្តិសុខទីក្រុង
15
ដែលចំណាយពេលអស់ប្រមាណបីខែ
16
។
នៅពេលរៀបរាប់អំពីស្ថានភាពនៃការជម្លៀស គាត់បានផ្តល់សក្ខីកម្មថា ប្រជាជនមិនចង់ចាកចេញពីផ្ទះរបស់ពួកគេទេ ប៉ុន្តែ “សកម្មភាពរកបាញ់ រកវ៉ៃ រកតប់ រកអីគាត់ មិនមានសកម្មភាពហ្នឹងធ្វើទេ គ្រាន់តែនិយាយគាត់ឲ្យឃើញហេតុផលត្រូវតែទៅៗ”
17
។ គាត់បន្ថែមថា “បាទ អារឿងថាបង្ខំ ឬមិនបង្ខំអាហ្នឹងវាពិបាកថាដែរ ព្រោះតាមមុខព្រួញ ខ្ញុំមើលតែតាមមុខព្រួញផ្ទាល់ខ្លួន។ អត់មានបង្ខំទេ ព្រោះរយៈពេលមាន ៣, ៤, ៥ ថ្ងៃ រហូតដល់១អាទិត្យនោះបានចេញអស់បាទ”
18
។ ទោះជាយ៉ាងណា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានសន្និដ្ឋានថា៖
កាលៈទេសៈដែលប្រកបដោយហិង្សានៅជុំវិញការជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីក្រុង លក្ខខណ្ឌដ៏លំបាកទាំងឡាយដែលអ្នកត្រូវបានជម្លៀសបានជួបប្រទះដែលកាន់តែមានភាពធ្ងន់ធ្ងរដោយសារតែរយៈពេលនៃការធ្វើដំណើររបស់ពួកគាត់ទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន និងការធ្វើបាបមកលើពួកគាត់ពីសំណាក់កងទ័ពខ្មែរក្រហម នៅគ្រប់ពេលក្នុងអំឡុងពេលធ្វើដំណើរនេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស និងបានបណ្តាលឲ្យជនរងគ្រោះទទួលរងព្យសនកម្មធ្ងន់ធ្ងរទាំងផ្នែកផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត
19
។
កងទ័ព ប.ក.ក
កងទ័ព ប.ក.ក មានត្រឹមកម្រិតវរៈសេនាតូចប៉ុណ្ណោះ ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧១ និង ១៩៧៣។ ក្រោយមកគេបានបង្កើតកងពលធំបន្ទាប់ពីរំដោះទីក្រុងភ្នំពេញ
20
។ នៅក្នុងយោធភូមិភាគពិសេសមានបីកងពល គឺកងពលលេខ ១២ ស្ថិតនៅទិសខាងកើត កងពលលេខ ១១ ស្ថិតនៅទិសខាងត្បូង និងកងពលលេខ ១៤ ស្ថិតនៅទិសពាយ័ព្យ
21
។ ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៣ និងឆ្នាំ១៩៧៤ កងពលលេខ ១១ បានបញ្ចូលគ្នាជាមួយកងពលលេខ ១៤ ហើយទទួលភារកិច្ចវាយលុក និងរំដោះទីក្រុងភ្នំពេញ
22
។ ក្រោយពេលរំដោះ កងពលទាំងនោះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ ពោលគឺពីកងពលលេខ ១៤ ទៅជាកងពលលេខ ៨០១ កងពលលេខ ១១ ទៅជាកងពលលេខ ៦០៥ ហើយកងពលលេខ ១២ ទៅជាកងពលលេខ ៧០៣ ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៥
23
។ កងទ័ពមជ្ឈិមមានកងពលសរុបចំនួនប្រហែល ១២ កងពល
24
។
សូ សារឿន គឺជាមេបញ្ជាការកងពលលេខ ៨០១ និងជាប្រធានភូមិភាគឦសានបណ្តោះអាសន្នក្នុងឆ្នាំ១៩៧៨។ អនុរបស់គាត់ឈ្មោះ តាសាន
25
។ នៅចុងឆ្នាំ១៩៧៥ កងពលនេះត្រូវបញ្ជូនទៅតាំងមូលដ្ឋាននៅក្នុងខេត្តរតនគិរី
26
។ មេបញ្ជាការ និងមេដឹកនាំយោធាមួយចំនួនបានបាត់ខ្លួន នៅពេលដែលពួកគេត្រូវគេហៅឱ្យមកចូលរួមវគ្គសិក្សាអប់រំ
27
។ កែវ សារឿន ដែលជាប្រធានវរៈសេនាធំលេខ ៨១ របស់កងពលនេះត្រូវចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនទៅ ស-២១
28
។ បុគ្គលិកយោធាបានចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលមានមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ រួមទាំង នួន ជា និង ខៀវ សំផន ចូលរួម
29
។
មន្ទីរសន្តិសុខអូរកន្សែង
សូ សារឿន បានតែងតាំងលោក ឆោម សែ ជាអ្នកដឹកនាំមន្ទីរសន្តិសុខអូរកន្សែង ដោយសារគាត់ទុកចិត្ត និងចាត់ទុកគាត់ដូចជាប្អូនប្រុស ឬក្មួយប្រុសរបស់គាត់
30
។ ប្រជាជនស៊ីវិល ប្រជាជនមូលដ្ឋាន និងកម្មករសហជីព ត្រូវបានចាប់យកទៅមន្ទីរសន្តិសុខនេះ
31
។ នៅក្នុងពេលប្រតិបត្តិការដំបូងរបស់ខ្លួន មន្ទីរសន្តិសុខនេះមានអ្នកទោសប្រហែល ៥ ទៅ ៦០ នាក់ ប៉ុន្តែចំនួនអ្នកជាប់ឃុំបានបន្តកើនឡើង នៅពេលដែលស្ថានការណ៍កាន់តែដុនដាបឡើងៗ
32
។
មន្ទីរសន្តិសុខអូរកន្សែងបានបង្កើតឡើង ដោយសារតែស្ថានការណ៍តាមព្រំដែនមានភាពចលាចល ហើយទាហានមិនមានវិន័យល្អ
33
។ គាត់ទទួលស្គាល់ថា គាត់បានចូលរួមក្នុងការធ្វើទារុណកម្មអ្នកទោស
34
។ របាយការណ៍ និងចម្លើយសារភាពបានបញ្ជូនផ្ទាល់ទៅកាន់មេបញ្ជាការកងពល
35
។ មានពេលមួយ សេនាធិការ បានបញ្ជូនលោក ណូ មកធ្វើការនៅមន្ទីរសន្តិសុខអូរកន្សែង ដើម្បីស្វែងយល់អំពីប្រតិបត្តិការ និងការទំនាក់ទំនងរបស់ខ្មាំងនៅក្នុងតំបន់នោះ
36
។ លោក ឆោម សែ ក៏បានទទួលចម្លើយសារភាពពីភ្នំពេញផងដែរ
37
។ ពេលខ្លះ គេបញ្ជូនចម្លើយសារភាពមកគាត់ ហើយពេលខ្លះទៀតគេហៅគាត់ឱ្យទៅយកចម្លើយសារភាពពីកន្លែងរបស់ សូ សារឿន
38
។ សូ សារឿន បានប្រាប់គាត់ឲ្យប្រុងប្រយ័ត្ននៅពេលដោះស្រាយករណីទាំងនោះ
39
។ លោក ឆោម សែ បានផ្តល់សក្ខីកម្មថា គាត់មិនដែលចេញបញ្ជាណាមួយឲ្យសម្លាប់មនុស្សទេ តែគាត់គ្រាន់តែបានទទួលបញ្ជាទាំងនោះពី សូ សារឿន ប៉ុណ្ណោះ
40
។
ការចាប់ខ្លួន និងការសម្លាប់ជនជាតិចារ៉ាយ
លោក ឆោម សែ បានផ្តល់សក្ខីកម្មថា ជនជាតិចារ៉ាយជាង ១០០ នាក់ ត្រូវយោធាចាប់ តាមបញ្ជារបស់ តា សូ សារឿន ដែលជាមេបញ្ជាការកងពលលេខ ៨០១
41
។ គាត់បានទទួលស្គាល់ថា ក្នុងចំណោមជនជាតិចារ៉ាយដែលបានសម្លាប់នៅជាប់នឹងអូរកន្សែង មានទាំងស្ត្រី និងនារីក្មេងៗ
42
។ ទោះបីជាទូរលេខដែលយោងនៅក្នុងពេលផ្តល់សក្ខីកម្មរបស់គាត់បានកត់សម្គាល់ថា មានទាហានវៀតណាម ២០០ នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក៏ដោយ ក៏គាត់បានលើកឡើងថាមានមិនលើសពី ១០០ នាក់ ទេ ដែលបានបញ្ជូនមកផ្នែករបស់គាត់
43
។
វីដេអូ











