សាវតារ និងតួនាទី
លោក ឈឹម សុធារ៉ា អ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តសាស្រ្ត និងសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដែលធ្វើការផ្តោតលើជនរងគ្រោះក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ដែលទទួលរងការធ្វើទារុណកម្ម និងការរំលោភសេពសន្ថវៈ បានផ្តល់សក្ខីកម្មក្នុងនាមជាសាក្សីជំនាញ
1
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបាន ផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់គាត់ ក្នុងការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្តនៃរបបខ្មែរក្រហម ជាពិសេស ផ្តោតទៅលើលក្ខខណ្ឌនិងផលវិបាកនៃការផ្លាស់ទីលំនៅដោយបង្ខំ ដោយបានសន្និដ្ឋានថា ជនរងគ្រោះជួបប្រទះបញ្ហាផ្លូវចិត្ត បាត់បង់ទំនាក់ទំនងសង្គម និងវង្វេងស្មារតីដោយសារបរិយាកាសថ្មី ហើយកុមារបានរងផលប៉ះពាល់ ជាពិសេសដោយការលំបាកទាំងនេះ ជាមួយនឹងផលប៉ះពាល់ជាបន្តបន្ទាប់។
ផលប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្តនៃរបបខ្មែរក្រហម
ជនរងគ្រោះភាគច្រើនដែលលោក ឈឹម សុធារ៉ា ធ្វើការជាមួយបានទទួលការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តពីរបបនេះ បើទោះបីជាមើលពីខាងក្រៅហាក់ដូចជាធម្មតាក៏ដោយ។ ការសិក្សាអំពីស្ថានភាពរបស់ពួកគេទាមទារការយល់ដឹងពីប្រវត្តិ និងលក្ខខណ្ឌរស់នៅរបស់ពួកគេក្នុងរបបខ្មែរក្រហម
2
។ គាត់កំណត់ថាជនរងគ្រោះបានទទួលរងការប៉ះទង្គិច ដោយការសង្កេតមើលរោគសញ្ញា និងដំណើរមិនប្រក្រតីដែលពាក់ព័ន្ធដូចជា សុបិន្តអាក្រក់ ជំងឺបាក់ស្បាត ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ថប់អារម្មណ៍ ជំងឺសង្ស័យ និង “ការនឹកឃើញឡើងវិញនូវហេតុការណ៍ពីអតីតកាលថាដូចជានៅថ្មីៗ”
3
។ គាត់បានពន្យល់ថា សុបិន្តអាក្រក់របស់ពួកគេមានដូចជា “ត្រូវគេដេញ ... ត្រូវគេសម្លាប់ ... សាច់ញាតិដែលគេសម្លាប់” ឬត្រូវគេធ្វើទារុណកម្ម ឬដាក់គុក
4
។ ជំងឺសង្ស័យបណ្តាលមកពីជនរងគ្រោះត្រូវគេធ្វើទារុណកម្ម ឬពួកគេសង្ស័យថាខ្លួនកំពុងត្រូវគិញឃ្លាំមើល ឬតាមដាន
5
។
ដោយសារតែជនរងគ្រោះកម្ពុជាបានជួបប្រទះនឹងព្រឹត្តិការណ៍ប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តដ៏យូរ លោក ឈឹម សុធារ៉ា បានរកឃើញថា ការយល់ដឹងជាទូទៅអំពីជំងឺបាក់ស្បាតនៅមានកម្រិត
6
។ គាត់បានពន្យល់ថា ភាពស្ងៀមស្ងាត់អំពីព្រឹត្តិការណ៍កើតមានជាពិសេសក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺកម្ពុជា ដោយសារតែសម្ពាធសង្គម និងដោយសារតែរបបខ្មែរក្រហមបំបាក់ទឹកចិត្តមនុស្សមិនឲ្យតវ៉ា
7
។ ជនរងគ្រោះបានលាក់ទុកព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះពីកូនៗរបស់ខ្លួន
8
ហើយអារម្មណ៍របស់ពួកគេអាចនាំឲ្យពួកគេគិតចង់ធ្វើអត្តឃាត
9
។
រោគសញ្ញាទាំងនេះនៅតែមាន លុះត្រាតែត្រូវបានព្យាបាល ហើយស្តែងឡើងនៅពេលដែលជួបនឹងព្រឹត្តិការណ៍ដែលរំឭកអ្នកជំងឺអំពីបទពិសោធន៍ធ្លាប់ប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តពីមុន
10
។ លើសពីនេះ លោក ឈឹម សុធារ៉ា បាននិយាយថា អ្នកជំងឺរបស់គាត់ជាច្រើនមិនយល់ពីអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅក្រោមរបបខ្មែរក្រហម ដែលធ្វើឲ្យពួកគាត់ចេះតែចង់សងសឹក
11
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង ផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់គាត់ ក្នុងការសន្និដ្ឋានថា សម្រាប់ជនរងគ្រោះ ដែលបានឃើញដោយផ្ទាល់ភ្នែក ឬបានស្តាប់ឮព្រឹត្តិការណ៍ក៏ធ្វើឲ្យមានជំងឺផ្លូវចិត្ត និងវិបល្លាសផ្លូវចិត្តផងដែរ
12
។
ផលប៉ះពាល់លើសុខភាពផ្លូវចិត្តបណ្តាលមកពីការផ្លាស់ទីលំនៅ
យោងតាមលោក ឈឹម សុធារ៉ា ហេតុផលដែលខ្មែរក្រហមប្រើក្នុងការផ្លាស់ទីលំនៅ បានធ្វើឲ្យប្រជាជនកម្ពុជា “អស្ថេរភាព” និងនាំឲ្យមានអារម្មណ៍មិនទុកចិត្តគ្នា
13
។ ការផ្លាស់ទីជាប្រចាំ រួមជាមួយនឹងភាពអត់ឃ្លាន និងការងារធ្ងន់ នាំឲ្យពួកគេបាត់បង់សមត្ថភាពប្រឆាំងនឹងបញ្ជា ដែលបណ្តាលឲ្យកើតជំងឺបាក់ស្បាត
14
។ ភាពអត់ឃ្លានដែលកើតមានច្រើនលើសលប់ ហើយប្រហែលជាបានផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់ជនរងគ្រោះ រួមទាំងការធ្វើឲ្យជនរងគ្រោះមិនអាចគោរពសីលធម៌បាន
15
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង ផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ឈឹម សុធារ៉ា ក្នុងការសន្និដ្ឋានថា កុមារ ជាពិសេស មិនមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ “ក្នុងការទប់ទល់ជាមួយនឹងហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត ដែលកុមារបានឆ្លងកាត់នៅក្នុងអំឡុងពេលជម្លៀស...ហើយត្រូវផ្លាស់ទីលំនៅជាប្រចាំ”
16
។
“ប្រជាជនថ្មី” ជម្លៀសមកពីទីក្រុង ក៏ “ជួបប្រទះការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណ និងមានស្លាកស្នាមត្រូវគេមើលងាយ” ផងដែរ
17
ដែលលោក ឈឹម សុធារ៉ា លើកឡើងថាជា “ការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណហ្នឹង គឺជាផ្នែកមួយនៃការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត” ពីព្រោះពួកគេយល់ថាខ្លួនត្រូវបាន “ផាត់ចេញពីបញ្ហាសង្គមមួយ”
18
។ លោកទទួលអារម្មណ៍ផ្ទាល់ពីផលប៉ះពាល់ទាំងអស់នេះ ក្នុងនាមជាប្រជាជនថ្មី
19
។ ការរារាំងមិនឲ្យប្រតិបត្តិសាសនាបានដោយសារការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅ គឺជាបញ្ហាប្រឈមខ្លាំង ពីព្រោះ ចំពោះប្រជាជនកម្ពុជា សាសនាគឺជាជំនួយផ្ទាល់ខ្លួនមួយបែបពេលមានបញ្ហា
20
។ អង្គជំនុំជម្រះបានផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ឈឹម សុធារ៉ា ក្នុងការសន្និដ្ឋានថា ជនរងគ្រោះដែលបានផ្លាស់ទីលំនៅ “បាត់បង់ផ្ទះសំបែង បាត់បង់ទំនាក់ទំនងជាមួយសមាជិកគ្រួសារ បរិស្ថានជុំវិញខ្លួនពួកគេ និងទីកន្លែងគោរពបូជា” មាន “អារម្មណ៍បាត់បង់” ដែលលោកហៅថា “សុវត្ថិភាពផ្នែកផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត”
21
។ អង្គជំនុំជម្រះក៏រកឃើញថា អ្នកជម្លៀសបាត់ស្មារតីទីពឹងហើយត្រូវបានបង្ខំឱ្យ “សម្របខ្លួន និងរៀនរស់នៅកន្លែងថ្មី”
22
។
នៅក្នុងបរិស្ថានថ្មីបែបនេះ លោក ឈឹម សុធារ៉ា បានលើកឡើងថា កុមារក៏ “បានបាត់បង់ឱកាសប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយនឹងអ្នកដទៃ ព្រមទាំងលទ្ធភាពរៀបចំផែនការអនាគត”
23
។ ពួកគេមានអារម្មណ៍លំបាកដោយសារទីជម្រកមិនគ្រប់គ្រាន់ ការងារធ្ងន់ និងការខ្វះខាតការព្យាបាល
24
។ កុមារស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ អាចកើតជំងឺបាក់ស្បាត ឬទៅជាកាច
25
។ កុមារខ្លះត្រូវបានបំបែកចេញពីឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ ត្រូវបានដាក់នៅក្រោមការមើលថែរបស់របបខ្មែរក្រហម “ត្រូវបានអប់រំ” មនោគមន៍វិជ្ជា និង “លាងខួរក្បាល” ឲ្យរាយការណ៍អំពីឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេជូនអង្គការ
26
។ អង្គជំនុំជម្រះបានពឹងផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ឈឹម សុធារ៉ា ក្នុងការសន្និដ្ឋានថា កុមារដែលឪពុកម្តាយស្លាប់ចោលទទួល សោកសង្វេគរយៈពេលយូរ ដែលអាចនាំឱ្យ “ធ្វើបាបកូនៗរបស់ខ្លួនឯង”
27
ចំណែកឯឪពុកម្តាយដែលបានបាត់បង់កូន “បានទទួលរងការឈឺចាប់ជាប់រហូត”
28
។
ប្រជាជនកម្ពុជាដែលក្រោយមកបានទៅនៅក្រៅប្រទេស មិនអាចគេចផុតពីផលវិបាកផ្លូវចិត្តទាំងនេះបានទេ ជាពិសេស ដោយសារជាការផ្លាស់ទីលំនៅបន្ថែមទៀត
29
។ អ្នករស់រានមានជីវិតក៏មានអារម្មណ៍ខុសឆ្គងផងដែរ
30
។ ផ្អែកលើសក្ខីកម្មនេះ អង្គជំនុំជម្រះបានសន្និដ្ឋានថា “ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើន បន្តទទួលរងជំងឺថប់អារម្មណ៍ ដោយសារពួកគេបានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍បាត់បង់ធ្ងន់ធ្ងរ...ប្រជាជនដែលបាត់បង់អ្នកជាទីស្រឡាញ់ ព្រមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ របស់របប និងផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ...ងាយនឹងមានអារម្មណ៍ឯកោ និងធ្លាក់ទឹកចិត្តនៅក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេ”
31
។
វីដេអូ






