សាវតារ និងតួនាទី
លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត ជាសមាជិកនៃក្រុមជនជាតិភាគតិច កាចក់ បានរស់នៅក្នុងភូមិអ៊ិន ឃុំតាឡាវ នៅ រតនគិរី
1
នៅពេលដែលគាត់ចូលរួមជាមួយខ្មែរក្រហមនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០។ ដំបូង គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានភូមិនៅឆ្នាំ១៩៧០
2
បន្ទាប់មក ជាមេឃុំតាឡាវ ស្រុកបរកែវ តំបន់អណ្តូងមាស នៅឆ្នាំ១៩៧៦
3
ហើយចុងក្រោយ ជាអនុលេខាស្រុក ២១ នៅតំបន់១០១
4
។
លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត បង្ហាញខ្លួនជាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីនៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង ថ្ងៃទី០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ ថ្ងៃទី១០ និង ១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១២។ គាត់ផ្តល់សក្ខីកម្មយ៉ាងលម្អិតអំពីការចូលរួមរបស់គាត់នៅក្នុងចលនាខ្មែរក្រហម និងអំពីរចនាសម្ព័ន្ធ ប.ក.ក នៅថ្នាក់ឃុំ និងថ្នាក់ស្រុក
5
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង នៅក្នុងករណីមួយចំនួន
6
យោងលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត នៅពេលដែលបញ្ជាក់អង្គហេតុអំពីរចនាសម្ព័ន្ធបក្ស របស់ ប.ក.ក ជាពិសេស ការតែងតាំងសមាជិកកម្មាភិបាល
7
និងរចនាសម្ព័ន្ធទំនាក់ទំនង
8
។
ការចូលរួមនៅក្នុងចលនាបដិវត្តន៍
លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត បានផ្តល់សក្ខីកម្មថា នៅចុងឆ្នាំទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ គាត់បានចូលរួមជាមួយនឹង “ចលនាបដិវត្តន៍”
9
។ ឈ្មោះ ថង ស៊ី ដែលលោក ក្លាន ហ្វ៊ីត បានស្គាល់ បានបញ្ចុះបញ្ចូលគាត់ ដោយប្រាប់គាត់ថា គាត់នឹងត្រូវចាត់ទុកថាជាខ្មាំង ប្រសិនបើគាត់មិនចូលរួមជាមួយចលនានេះទេ
10
។ ដោយមិនដឹងអំពីគោលបំណងនៃបដិវត្តន៍
11
គាត់គ្រាន់តែធ្វើតាមបញ្ជា
12
។ ដោយសារជាអ្នក “អត់ចេះអក្សរ” គាត់មានអារម្មណ៍ថាត្រូវគេសម្លុត និងគំរាមកំហែង
13
ដោយភ័យខ្លាចគេសម្លាប់៖
“ដោយសារគឺថា គេអង្គការ។ ការងារស្អីវាធំជាងអង្គការទៀត? អង្គការបដិវត្តន៍។ បើមិនធ្វើ ចៀសវាងនៅកន្លែងណា? នៅជាមួយត្រីក្នុងទឹក នៅអត់បាន។ ហើរលើមេឃ ក៏អត់មាន អត់ចេះហើរលើមេឃ ចេះតែធ្វើហ្នឹងហើយ។ គេប្រាប់ ដោយសារគេប្រាប់អ៊ីចឹងហើយ ខ្ញុំខ្លាច ខ្ញុំធ្វើតាមគេ”
14
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង យោងលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត នៅពេលដែលអង្គជំនុំជម្រះរៀបរាប់លម្អិតអំពីការយល់ដឹងតិចតួចរបស់ប្រជាជនធម្មតាលើរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ ប.ក.ក និងអត្ថន័យនៃពាក្យ “អង្គការ”
15
។
លោក ក្លាន ហ្វ៊ីតផ្តល់សក្ខីកម្មថា ជនបដិវត្តន៍ ក៏បានមកទាក់ទងអ្នកភូមិផ្សេងទៀតជាច្រើននាក់ជាជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងតំបន់របស់គាត់ ដោយសារអ្នកភូមិទាំងនោះ “ល្ងង់ល្ងិត” អត់ដឹងថាខ្មាំង អត់ដឹងថាបដិវត្តន៍ អាហ្នឹងគេយកឯកសារអប់រំឱ្យដឹងរបៀបបដិវត្តន៍ ហេតុនេះ គេងាយអប់រំ និងងាយឱ្យជឿលើ គំនិតរបស់គេ]”
16
ការចូលរួមពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥
នៅមុនខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត ត្រូវបានខ្មែរក្រហម ចាត់តាំងឱ្យធ្វើការងារមួយចំនួន ដូចជា យកលិខិតទៅកន្លែងផ្សេងៗ ឬជួយរៀបចំអង្គប្រជុំ ជាដើម
17
។ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧០ គាត់បានជួយសង់ផ្ទះ និងមន្ទីរជូន អៀង សារី និង ប៉ុល ពត នៅទីតាំង ក-៥ នៅចុងអូរដាំង
18
ហើយគាត់បានជួប អៀង សារី និងប៉ុល ពត ចំនួនពីរដងនៅពេលដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងព្រៃ
19
។
ការតែងតាំងជាប្រធានឃុំតាឡាវ
នៅឆ្នាំ១៩៧៤ លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានឃុំតាឡាវ ស្រុកបរកែវ នៅតំបន់អណ្តូងមាស
20
។ ការតែងតាំងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយលេខាស្រុក ឈ្មោះ ថង ស៊ី និងសមាជិកគណៈភូមិភាគឈ្មោះ អ៊ំ វង់ និង អ៊ំ យ៉ា
21
។ ក្នុងនាមជាប្រធានឃុំ គាត់គ្រប់គ្រងភូមិចំនួន ៦
22
ដោយមានភារកិច្ច ផ្សេងៗក្នុងនោះ រួមមាន ការអប់រំប្រជាជនអំពីការធ្វើស្រែ ដើម្បីពង្រឹងឯករាជ្យភាពរបស់ប្រទេសក្រោយរំដោះ
23
។
ក្រោយរំដោះប្រទេស ខ្មែរក្រហម បានស្នើឃុំឱ្យជ្រើសរើសមនុស្សចំនួន ២០ នាក់ ដើម្បីធ្វើជាឈ្លបមូលដ្ឋាន ហើយឱ្យអាវុធកាន់
24
។ នេះគឺជាអង្គហេតុមួយត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង
25
។
ការតែងតាំងជាអនុលេខាស្រុក ២១
នៅឆ្នាំ១៩៧៦ លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត ត្រូវបានតែងតាំងជាអនុលេខាស្រុក ២១ នៅតំបន់ ១០១
26
ស្ថិតនៅក្រោមលេខាស្រុកឈ្មោះ ធិន
27
។ ការតែងតាំងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយសមាជិក ៥ នាក់នៃគណៈភូមិភាគ
28
។ គាត់បានបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាគាត់មិនចេះអក្សរ និងមិនអាចកាន់កាប់តួនាទីបែបនេះក៏ដោយ ក៏ពួកគេនៅតែទទូចឱ្យគាត់ធ្វើជាអនុលេខាដែរ
29
។ គាត់ទទួលខុសត្រូវគ្រប់គ្រងឃុំចំនួន ៦ នៅក្នុងស្រុក។ មនុស្សពីរបីនាក់ត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យគ្រប់គ្រងឃុំនីមួយៗ។ គាត់ទទួលខុសត្រូវឃុំទីមួយ ម-មួយ
30
។ ប្រធានឃុំ ជួបប្រជុំពីរដងក្នុងមួយខែ ហើយត្រូវរាយការណ៍ជូនគណៈកម្មាធិការតំបន់ បន្ទាប់ពីអង្គប្រជុំនីមួយៗ
31
។
ការងារជាអនុលេខាស្រុក ២១
ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៥ ផលិតកម្មកសិកម្មត្រូវបានរៀបចំនៅក្នុងសហករណ៍
32
។ ក្នុងនាមជាអនុលេខាស្រុក លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត បានចូលរួមអង្គប្រជុំមួយនៅឆ្នាំ១៩៧៦ ដោយក្នុងនោះគេបញ្ជាឱ្យចូលរួមជាមួយកម្លាំងនៅក្នុងឃុំ និងហូបរួមផងដែរ
33
។ គាត់បញ្ជាក់ថា គេបានប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនទាំងអស់ ហើយដាក់រួមចូលក្នុងសហករណ៍
34
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានយោងលើសក្ខីកម្មរបស់គាត់នៅពេលដែលបញ្ជាក់អង្គហេតុអំពីការបង្កើតសហករណ៍នៅតាមឃុំ
35
។
លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត ក៏បានចូលរួមផ្លាស់ទីលំនៅប្រជាជនផងដែរ
36
ដោយគេបានប្រាប់គាត់ថា ប្រជាជនត្រូវផ្លាស់ពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ដើម្បីកុំឱ្យរងការវាយប្រហារពីវៀតណាម
37
។ ប្រជាជនជម្លៀសរស់នៅក្នុងស្ថានភាពលំបាក ហើយអត់ទ្រាំនឹងការលំបាក
38
។
“ខ្ញុំមិនពេញចិត្តជាមួយគំនិតឱ្យប្រជាជនផ្លាស់ទីលំនៅទេ ខ្ញុំនៅធ្វើឃុំ អនុស្រុក អប់រំគេអ៊ីចឹង បងប្អូន បើយើងមិនធ្វើ ផ្លូវណាយើងទៅ។ យើងខ្លាចងាប់ បើយើងមិនទៅតាមមាគ៌ារបស់បក្ស គេកាប់ចោលយើងអស់រលីងហើយ ខ្ញុំថាខំធ្វើតាមគេថាទៅ”
39
។
លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត បានឆ្លងកាត់ពេលវេលាដ៏លំបាកខ្លាំងណាស់ក្នុងនាមជាអនុលេខាស្រុក ជួនកាលមានបំណងចង់ចងកសម្លាប់ខ្លួន
40
។
ការបណ្តុះបណ្តាលនយោបាយនៅភ្នំពេញ
លោក ក្លាន ហ្វ៊ីត ផ្តល់សក្ខីកម្មថា ក្រោយខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ គាត់បានធ្វើដំណើរទៅភ្នំពេញចំនួនពីរដង ដើម្បីចូលរួមការបណ្តុះបណ្តាលនយោបាយ ដែលបានធ្វើឡើងដោយ នួន ជា
41
។ ការបណ្តុះបណ្តាលទាំងនេះមានអ្នកចូលរួមប្រហែលជា ៥០០ នាក់ ឬ ៦០០នាក់ មកពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា
42
មានរយៈពេលប៉ន្មានថ្ងៃ ដោយនិយាយអំពីការកសាងប្រទេសក្រោយរំដោះ
43
។ អ្នកចូលរួមត្រូវបានបង្រៀនឱ្យបម្រើប្រជាជន ធ្វើឱ្យប្រាកដថាមិនអាចចេះតែចាប់ខ្លួនប្រជាជន ត្រូវស្អាតស្អំ និងត្រូវមានសីលធម៌
44
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់គាត់ នៅពេលដែលបញ្ជាក់អង្គហេតុអំពីការចូលរួមរបស់ នួន ជា នៅក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលនយោបាយ
45
។
វីដេអូ






