តួនាទី និង សាវតារ
មុនថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ លោក មាស សារ៉ន គឺជាគ្រូពេទ្យ
1
។ គាត់បានចូលរៀនពេទ្យពីឆ្នាំ១៩៦៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៧២ ហើយក្រោយមកគាត់ធ្វើជាពេទ្យយោធា នៅមន្ទីរពេទ្យព្រះកេតុមាលា នៅភ្នំពេញ
2
។ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់កាតព្វកិច្ចយោធារយៈពេល ១៨ ខែ ជាពេទ្យយោធារួចមក គាត់បានត្រឡប់មកភ្នំពេញធ្វើការនៅមន្ទីរពេទ្យបុរីកីឡា ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ ជាមួយប្រពន្ធគាត់ ដែលមានផ្ទៃពោះនាពេលនោះ
3
។ ចាប់តាំងពីការជម្លៀសចេញពីភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ គាត់មិនដែលបានឃើញប្រពន្ធគាត់ជាថ្មីម្តងទៀតឡើយ
4
។
ការជម្លៀសចេញពីភ្នំពេញ
នៅចុងឆ្នាំ១៩៧៤ មន្ទីរពេទ្យបុរីកីឡាបានរៀបចំជាមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ដើម្បីទទួលជនរងគ្រោះពីការទម្លាក់គ្រាប់បែក
5
។ ប្រជាជនជាច្រើនទទួលរងគ្រោះពីការទម្លាក់គ្រាប់បែក និងការប្រយុទ្ធនៅក្នុងទីក្រុង
6
។ អង្គជំនុំជម្រះបានកត់សម្គាល់សក្ខីកម្មរបស់គាត់ នៅក្នុងសាលក្រមរបស់ខ្លួនថា “ប្រជាជនមានការភ័យរន្ធត់ដោយសារការបាញ់ផ្លោងគ្រាប់រ៉ុកកែតរបស់ខ្មែរក្រហម និងការហូរចូលប្រជាជនមកពីជនបទ”
7
។
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ មានការបាញ់កាំភ្លើង និងការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកគ្រប់ទីកន្លែងនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ រួមទាំងនៅស្ពានជ្រោយចង្វា
8
។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក គាត់ទៅភាគខាងត្បូងមន្ទីរពេទ្យ ហើយគាត់បានឃើញទាហានខ្មែរក្រហមនៅតាមផ្លូវ និងមានទាហានច្រើនទៀតកំពុងធ្វើដំណើរមកពីចម្ងាយ
9
។ នៅពេលគាត់ដើរនៅខាងក្រៅអគារ គាត់បានឃើញទាហានខ្មែរក្រហមកាន់កាំភ្លើង និងស្លៀកពាក់ខ្មៅ ពាក់ស្បែកជើងផ្ទាត់ និងមួកកាតឹបរបស់ទាហានម៉ៅសេទុង
10
។
នៅម៉ោងប្រហែល ១០ គាត់បានចេញពីមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ ដោយសារគេប្រាប់ថាទាហានកំពុងបង្ខំប្រជាជនឲ្យចេញពីទីក្រុង ព្រោះថាអាមេរិកាំងនឹងទម្លាក់គ្រាប់បែកពីលើអាកាសក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ
11
។ ប៉ុន្តែ នេះគ្រាន់តែជាលេស ដែលខ្មែរក្រហមប្រើដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យប្រជាជនចាកចេញពីទីក្រុងតែប៉ុណ្ណោះ
12
។
ការជម្លៀសចេញពីមន្ទីរពេទ្យ
ទោះបីជាមានអ្នកជំងឺរបួសព្យាបាលនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ ក៏ទាហានខ្មែរក្រហមមិនជួយនរណាម្នាក់ចេញពីមន្ទីរពេទ្យដែរ
13
។ អ្នករបួសដែលមិនអាចទៅណារួច ត្រូវគេទុកចោលឲ្យស្លាប់ ដោយសារតែបុគ្គលិកពេទ្យបានជម្លៀសចេញអស់
14
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានកត់សម្គាល់សក្ខីកម្មរបស់គាត់នៅក្នុងសាលក្រមរបស់ខ្លួនថា “នៅតាមមន្ទីរពេទ្យ អ្នកជំងឺដែលរបួសធ្ងន់ (ភាគច្រើនជាទាហានដែលបានរបួសនៅក្នុងការវាយប្រយុទ្ធពីពេលមុន) និងអ្នកជំងឺដែលមានកម្លាំងខ្សោយដែលមិនអាចជម្លៀសបាន ត្រូវបានទុកឲ្យស្លាប់ ខណៈដែលអ្នកផ្សេងទៀតត្រូវបានជម្លៀសចេញ”
15
។ ទោះបីជាមានទាហានខ្មែរក្រហមជាច្រើនមានវត្តមាននៅមន្ទីរពេទ្យ គ្មាននរណាម្នាក់ទទួលបន្ទុកមន្ទីរពេទ្យ និងជួយបុគ្គលិកពេទ្យឡើយ
16
។
លក្ខខណ្ឌនានាក្នុងពេលផ្លាស់ទីលំនៅ និងការអំពាវនាវរបស់ ប.ក.ក ឲ្យអ្នករដ្ឋការត្រឡប់មកវិញ
នៅពេលដែលលោក មាស សារ៉ន កំពុងចាកចេញពីភ្នំពេញ គាត់ព្យាយាមស្វែងរកប្រពន្ធគាត់ដែលកំពុងមានផ្ទៃពោះនាពេលនោះ តែគាត់រកនាងមិនឃើញទាល់តែសោះ
17
។ ពេលគាត់ទៅដល់វត្តមហាមន្ត្រី ដើម្បីស្វែងរកប្រពន្ធគាត់នៅទីនោះ គាត់បានឃើញប្រជាជនកំពុងចេញពីផ្ទះ និងដើរតាមផ្លូវ
18
។ គេប្រាប់ពួកគាត់ថា ពួកគាត់ត្រូវចេញពីទីក្រុងតែពីរបីថ្ងៃទេ និងថាពួកគាត់ត្រូវតែចេញភ្លាមៗ ដូច្នេះប្រជាជនមិនអាចយករបស់របរច្រើនទៅជាមួយបានទេ
19
។ លោក មាស សារ៉ន និងអ្នកផ្សេងទៀតត្រូវបន្តដើរទៅមុខ ហើយមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹងថាទៅទីកន្លែងណាទេ ក្រៅពីចេញពីទីក្រុង
20
។ នៅតាមផ្លូវ គាត់បានឃើញមនុស្សចាស់ត្រូវបានសមាជិកគ្រួសារបោះបង់ចោល ដោយសារស្ថានភាពភ័យខ្លាច
21
។
បីថ្ងៃបន្ទាប់ពីការជម្លៀស មិនមានការប្រកាស ការណែនាំ ឬការទំនាក់ទំនងណាប្រាប់ប្រជាជនឲ្យត្រឡប់ទៅភ្នំពេញវិញទេ ហើយក៏មិនមានសំឡេងទម្លាក់គ្រាប់បែកអីដែរ។ លោក មាស សារ៉ន ចាប់ផ្តើមសង្ស័យ
22
។ នៅថ្ងៃទីបួន និងទីប្រាំ ចាប់ពីការជម្លៀសមក មានការប្រកាសអំពាវនាវ “អ្នករដ្ឋការ” “ទាហាន” “មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់” ឲ្យត្រឡប់មកភ្នំពេញវិញ ដើម្បីបន្តការងារពួកគេ និងកសាងប្រទេស
23
។ មានមនុស្សត្រឡប់ទៅភ្នំពេញវិញតាមការណែនាំនេះ តែគាត់មិនបានទៅតាមអ្នកទាំងនោះទេ
24
។ គាត់មិនដឹងថាអ្នកទាំងនោះបានទៅណា ឬមានអ្វីកើតឡើងទេ
25
។
នៅពេលលោក មាស សារ៉ន មកដល់ស្ពានមុនីវង្ស គាត់បានឃើញថា ប្រជាជនជម្លៀសមិនបានទទួលអាហារ ទឹក ការគាំទ្រ ឬជំនួយណាមួយឡើយ
26
។ គាត់ស្នាក់នៅស្ពាននោះប្រហែលពីរសប្តាហ៍
27
។ គាត់បានឃើញជនស៊ីវិលពីរនាក់ស្លាប់នៅខាងឆ្វេងស្ពាន
28
។
ការស្វែងរកប្រពន្ធគាត់នៅភូមិបាទី និងការស្វែងរកខ្មាំងរបស់ ប.ក.ក
លោក មាស សារ៉ន បានចេញពីស្ពានមុនីវង្សដើម្បីរកប្រពន្ធគាត់នៅស្រុកកំណើតនៅបាទី
29
។ ពេលគាត់ទៅដល់បាទី មានកន្លែងត្រួតពិនិត្យមួយ ដែលខ្មែរក្រហមសួរប្រជាជនអំពីអត្តសញ្ញាណ រួមទាំងភូមិកំណើត មុខរបរ និងឈ្មោះឪពុកម្តាយ
30
។ គាត់បានកុហកអំពីអត្តសញ្ញាណគាត់
31
និងបានកត់សម្គាល់ថា ប្រជាជនជម្លៀសបានបាត់ខ្លួនជាបណ្តើរៗបន្ទាប់ពីត្រូវបានគេសួរ
32
។ ពេលគាត់ទៅដល់ភូមិបាទី គាត់រកប្រពន្ធគាត់មិនឃើញទេ។ ពេលគាត់ណែនាំខ្លួនគាត់ទៅកាន់អង្គការ គេចាប់គាត់ចង
33
។ ក្រោយមកគេដោះលែងគាត់ តែត្រូវចាប់ខ្លួនជាលើកទីពីរ និងបញ្ជូនទៅស៊ីសុផុន
34
។
វីដេអូ







