សាវតារ និងតួនាទី
គេចាត់ទុកលោក មាស សុខា ហៅ ថ្លាង ថាជា ប្រជាជន “មូលដ្ឋាន” ឬប្រជាជន “ចាស់”
1
។ កាលពីកុមារ គាត់រស់នៅក្នុងសហករណ៍ត្រាំកក់ នៅឃុំជាងទង រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦
2
ជាពេលគេចាប់ខ្លួនគាត់ និងគ្រួសារទាំងមូល ទៅដាក់ឃុំនៅមន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់
3
។ បន្ទាប់មក គេដោះលែងគាត់ និងសមាជិកគ្រួសារគាត់វិញនៅខែសីហា ឆ្នាំ១៩៧៨ ហើយបញ្ជូនទៅសហករណ៍ភូមិតារាប
4
។ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ គាត់ធ្វើជាទាហាន
5
។ នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ លោក ថ្លាង ផ្តល់សក្ខីកម្មអំពីស្ថានភាពនៅសហករណ៍ត្រាំកក់ (ឆ្នាំ១៩៧៥-ឆ្នាំ១៩៧៦) ព្រមទាំងស្ថានភាពជាប់ឃុំ ការសួរចម្លើយ និងការសម្លាប់នៅមន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់ (ឆ្នាំ១៩៧៦-ឆ្នាំ១៩៧៨)។
ជីវិតនៅសហករណ៍ត្រាំកក់ (រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦)
មុនឆ្នាំ១៩៧៥ លោក ថ្លាង រស់នៅសហករណ៍មួយ
6
។ គាត់គឺជាសមាជិកកងកុមារ ដែលទទួលបន្ទុកខាងឃ្វាលគោក្របី
7
។ កងកុមារនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ឈ្លបពីរនាក់
8
។ កុមារមានអាយុ ១០ ឆ្នាំទៅ ១៤ឆ្នាំ ចំណែកឯ អ្នកដែលមានអាយុចាប់ពី ១៥ ឆ្នាំ ត្រូវនៅកងយុវជន
9
។ គេបង្ខំឱ្យប្រជាជនហូបរួម
10
។ មិនមានអាហារគ្រប់គ្រាន់នៅសហករណ៍ទេ
11
ប៉ុន្តែ គេមិនបានរាយការណ៍អំពីបញ្ហានេះទេ
12
។ គាត់មានតែចានមួយ និងស្លាបព្រាមួយតែប៉ុណ្ណោះ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់គាត់ ក្រៅពីនោះគេដាក់ជារបស់រួម
13
។ គេបែងចែកប្រជាជនមូលដ្ឋានឱ្យនៅដាច់ពី “ប្រជាជនថ្មី”។ ប្រជាជនថ្មីត្រូវចាត់ទុកថាជាពួកសក្តិភូមិ
14
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ យល់ឃើញថា “សមូហភាវូបនីយកម្ម និងការហូបរួម ត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់នៅពេលក្រោយមកហើយបានពង្រីកជាបន្តបន្ទាប់...”
15
។ គេបែងចែកប្រជាជនមូលដ្ឋាន និងប្រជាជនថ្មីឱ្យនៅជាក្រុមដាច់ដោយឡែកពីគ្នា
16
ហើយគេបង្ខំប្រជាជនមូលដ្ឋាន (រួមទាំងកុមារផងដែរ)ឱ្យធ្វើការ
17
។
មន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់
នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ប្រធានឃុំ ចាប់ខ្លួនឪពុក និងបងថ្លៃរបស់លោក ថ្លាង ដោយសារគេចោទថា មានគេស្នើឱ្យបងថ្លៃគាត់ ធ្វើមីទ្ទីង(ប្រជុំ)ប្រមូលស្នាមមេដៃទម្លាក់មេភូមិឱ្យចេញ រើសមេភូមិថ្មី ហើយបញ្ជូនរបាយការណ៍ទៅខ្មែរក្រហម
18
។ គាត់ទៅដល់ក្រាំងតាចាន់
19
បន្ទាប់ពីគេយកឪពុក និងបងថ្លៃគាត់ទៅសម្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់ បានប៉ុន្មានថ្ងៃមុន
20
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ យល់ឃើញថា ការឃុំខ្លួនលោក ថ្លាង និងគ្រួសារគាត់ គឺជាការឃុំខ្លួនដោយបំពាន
21
ហើយទទួលយកតាមការរៀបរាប់របស់គាត់អំពីការចាប់ខ្លួនឪពុក និងបងថ្លៃរបស់គាត់ ព្រមទាំងយល់ឃើញថា ស្ថានភាពនៅក្រាំងតាចាន់ គឺជាស្ថានភាព”ដ៏អាក្រក់”
22
។
ស្ថានភាពឃុំឃាំងនៅក្រាំងតាចាន់
មន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់ មានអគារបីសម្រាប់ដាក់អ្នកទោស
23
។ អ្នកទោសជាប់ខ្នោះដៃ
24
និងជាប់ខ្នោះជើងទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ
25
ហើយគេដោះលែងតែពេលឱ្យធ្វើការ និងហូបអាហារថ្ងៃត្រង់តែប៉ុណ្ណោះ
26
។ ទារក ឬកុមារ នៅជាមួយម្តាយ
27
។ អ្នកទោសប្រាំនាក់ជាប់ខ្នោះ ស៊កដែកពីក្រោម ហើយនៅជាប់គ្នាគ្មានគម្លាតទេ
28
។ គេដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកទោសប្រសិនបើអ្នកទោសនិយាយរកគ្នា ឬរើនៅពេលដេក
29
។ បើសិនបើអ្នកទោសណាម្នាក់រើ គេវាយអ្នកទោសទាំងអស់
30
។ រោង/អគារឃុំឃាំងសម្បូរសត្វសង្កើច
31
។ អ្នកទោសបត់ជើងតូច បត់ជើងធំនៅក្នុងគុក ដាក់ត្រឡោក ហុចពីអ្នកទោសម្នាក់ទៅអ្នកទោសម្នាក់ទៀត រួចដាក់ប៊ីដុង
32
។ មិនមានគ្រូពេទ្យព្យាបាលអ្នកទោសទេ
33
។ អ្នកទោសមានរបបអាហារពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ ដាក់ចានកខ្វក់
34
គឺបបរមួយវែក ប្រហែលជាអង្ករ ១០ គ្រាប់ច្រើនបំផុត ឬដំឡូងបីដុំតូចៗ លាយជាមួយព្រលិត
35
។ គេឱ្យអ្នកទោសផឹកទឹកពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ ម្តងបីក្អឿក។ ទឹកផឹកឡើងក្រហម ដូចចេញពីគ្រលុកជី
36
។ នៅក្រាំងតាចាន់ លោក ថ្លាង ដើរឃ្វាលគោពីរក្បាល និងក្របីបួនក្បាល រហូតដល់ម៉ោង ៥ ល្ងាច
37
។ លោក ថ្លាង ផ្តល់សក្ខីកម្មថា ភាគច្រើននៅពេលយប់ គេយកអ្នកទោសចូលប្រហែលជា ១០ នាក់ ទៅ ៣០ នាក់
38
។
ការសួរចម្លើយនៅក្រាំងតាចាន់
គេសួរចម្លើយតែមនុស្សធំ មិនសួរចម្លើយកុមារទេ
39
។ គេកម្រសួរចម្លើយនារី
40
។ ការសួរចម្លើយធ្វើឡើងនៅ ទីវាល
41
។ នៅខាងក្រោយកន្លែងសួរចម្លើយ មានគំនរខោអាវសល់ពីអ្នកទោសដែលគេសម្លាប់
42
។ កម្មាភិបាលខ្លះធ្វើស្រាដោយខ្លួនឯង។ លោក ថ្លាង និយាយថា គេផឹកស្រាក្លែមប្រមាត់មនុស្ស
43
ដែលគេហាលឱ្យស្ងួត
44
។ កម្មាភិបាលក៏យកស្រា និងប្រមាត់មនុស្សទៅហូបពេលសួរចម្លើយផងដែរ
45
ដោយសារជឿថា ការផឹកស្រាធ្វើឱ្យក្លាហាន
46
។ គេសួរអ្នកទោសថាតើជាចារកម្មអាមេរិក ឬជាចារកម្មវៀតណាម
47
។ គេវាយអ្នកទោសនៅពេលសួរចម្លើយ
48
និងធ្វើទារុណកម្ម ដោយយកដង្កាប់ដកក្រចក
49
ប្រសិនបើអ្នកទោសមិនសារភាព
50
។ប្រសិនបើអ្នកទោសរត់គេចនៅក្នុងអំឡុងពេលសួរចម្លើយអ្នករោងបាយនឹងជួយដេញចាប់មកវិញ
51
។ នៅឆ្នាំ១៩៧៦ លោក ថ្លាង ឃើញអ្នកទោសជាប់ខ្នោះដៃម្នាក់ត្រូវគេយកថង់ប្លាស្ទិកដាក់ឱ្យថប់ដង្ហើមបន្ទាប់ពីគេធ្វើទារុណកម្មរួច
52
នៅក្នុងអំឡុងពេលសួរចម្លើយ
53
។ អ្នកទោសនោះសន្លប់ ហើយគេសែងចូលគុកវិញ
54
។ ស្អែកឡើង លោក ថ្លាង ឃើញអ្នកទោសនោះស្លាប់
55
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង យល់ឃើញថា សក្ខីកម្មរបស់លោក ថ្លាង អំពីការសួរចម្លើយ និងការធ្វើឱ្យអ្នកទោសថប់ដង្ហើម គឺជាសក្ខីកម្មអាចទុកចិត្តបាន
56
ហើយក៏យល់ឃើញថា សៀវភៅកំណត់ត្រាមួយ (E3/4095) ដែលសង្ខេបអំពីការសួរចម្លើយនៅក្រាំងតាចាន់ គឺជាឯកសារដើមពិតប្រាកដ
57
។
ការសម្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់
ការសម្លាប់មនុស្សធ្វើឡើងម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍
58
ជាធម្មតានៅម៉ោង ២ រសៀល ឬ ៣ រសៀល រហូតដល់ម៉ោង ៥ ល្ងាច ហើយជួនកាលរហូតដល់ម៉ោង ៨ យប់
59
។ ជួនកាល មានអ្នកទោស ៥០ នាក់, ៧០ នាក់, ៨០ នាក់ ឬ ១០០ នាក់ ត្រូវគេសម្លាប់
60
។ អ្នកទោសត្រូវគេបង្អត់អាហារមួយសប្តាហ៍មុនពេលគេសម្លាប់
61
។ លោក ថ្លាង រៀបរាប់អំពីដំណើរការដែលគេបណ្តើរអ្នកទោសម្តងពីរបីនាក់ទៅរណ្តៅ ដោយកុហកអ្នកទោសថាគេបញ្ជូនទៅមូលដ្ឋានវិញ
62
។ មានអ្នកសម្លាប់ពីរនាក់ ចាប់អ្នកទោសម្នាក់ឱ្យជាប់ បន្ទាប់មក អ្នកទីបីយកដាវអារកអ្នកទោសនោះ
63
។ នៅពេលសម្លាប់អ្នកទោស ឬប្រើហិង្សាពេលសួរចម្លើយ គេចាក់មេក្រូឮៗ
64
កុំឱ្យឮសំឡេងអ្នកទោសស្រែក
65
។ បន្ទាប់ពីសម្លាប់នារីម្នាក់ គេក៏សម្លាប់កូនគាត់ ដោយបោកនឹងគល់ឈើ
66
។ លោក ថ្លាង ក៏ធ្លាប់ឃើញគេសម្លាប់មនុស្សច្រើនរួមគ្នា ផងដែរនៅឆ្នាំ១៩៧៧
67
គឺការសម្លាប់មនុស្ស ១០០ នាក់ ឬច្រើនជាងនេះដែលគេយកមកពីឃុំស្រែរនោង និងឃុំញ៉ែងញ៉ង ដោយមិនបានសួរចម្លើយទេ
68
ដោយសារថា គុកលែងមានកន្លែងដាក់អ្នកទោសហើយ
69
។ លោក ថ្លាង គឺជាអ្នកកប់សាកសពអ្នកទាំងនោះ
70
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ យល់ឃើញថា ការរៀបរាប់របស់លោក ថ្លាង អំពីការសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ៗ ការសម្លាប់មនុស្សច្រើនរួមគ្នា និងការសម្លាប់ទារកដោយបោកនឹងគល់ឈើ គឺជាភ័ស្តុតាងអាចទុកចិត្តបាន
71
។
មន្ទីរ ២០៤ ជាមន្ទីរឃុំឃាំងអ្នករដ្ឋការលន់ នល់
លោក ថ្លាង ផ្តល់សក្ខីកម្មថា មន្ទីរ ២០៤ (ឬហៅថា ម-២០៤) ដែលមានទីតាំងនៅខាងលិចត្រពាំងខាងក្នុង គឺជាមន្ទីរឃុំឃាំងអ្នករដ្ឋការលន់ នល់ និង “អ្នកមាន” ឬ “នាយទុន”
74
។
ការឈឺចាប់របស់លោក ថ្លាង
ឪពុក និងបងថ្លៃរបស់លោក ថ្លាង ត្រូវគេសម្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់ រយៈពេលបីថ្ងៃមុនពេលគាត់ ទៅដល់
75
ចំណែកឯ ប្អូនគាត់បីនាក់ បានស្លាប់ដោយសារកង្វះអាហារក្រោយជាប់ឃុំរយៈពេលបីខែ
76
។ ម្តាយមីង ប្តីគាត់ និងកូនពួកគាត់ ៥ នាក់ ឬ ៦ នាក់ ក៏ស្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់ ផងដែរ
77
។ អ្នកភូមិទាំងអស់មកពីភូមិរបស់គាត់ ក៏ត្រូវគេសម្លាប់ផងដែរ
78
។ លោក ថ្លាង លើកឡើងថា ប្រសិនបើគាត់និយាយអំពីហេតុការណ៍ណាមួយក្នុងចំណោមហេតុការណ៍ដែលគាត់បានឃើញនោះ គាត់នឹងត្រូវស្លាប់ដែរហើយ
79
។ គាត់នៅក្មេង ហើយខ្លាចនៅពេលនោះ
80
។ មុនពេលគេយកគាត់ទៅ ក្រាំងតាចាន់ គេប្រាប់គាត់ថា ប្រសិនបើគាត់ព្យាយាមរត់គេចពីសហករណ៍នៅពេលដែលគាត់កំពុងឃ្វាលគោក្របី គេនឹងសម្លាប់ឪពុកម្តាយគាត់
81
។ គាត់មិនអាចប្រកែកមិនព្រមទៅឃ្វាលគោក្របីបានទេ
82
។ នៅក្រាំងតាចាន់ អ្នកយាមទុកចិត្តគាត់ ពីព្រោះថា គាត់មិនហ៊ាននិយាយប្រាប់នរណាអំពីអ្វីដែលគាត់បានឃើញទេ៖ “គេទុកចិត្តខ្ញុំ ព្រោះអត់ហ៊ាននិយាយអីក្រៅពីក្នុងហ្នឹងផង ហ៊ានរឿង។
83
បន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហមបានបញ្ចប់ គាត់ត្រឡប់ទៅក្រាំងតាចាន់ វិញ ដើម្បីស្វែងរកឆ្អឹងសាកសពសាច់ញាតិរបស់គាត់ ប៉ុន្តែ មិនអាចរកឃើញទេ ដោយសារមានឆ្អឹងច្រើនពេក
84
។
វីដេអូ











