carousel
carousel
carousel
carousel
carousel

លោក មាស សុខា

រហ្សនាម: 2-TCW-936

សំណុំរឿង: សំណុំរឿង ០០២/០២

ប្រភេទ: សាក្សី

សាវតារ និងតួនាទី
គេចាត់ទុកលោក មាស សុខា ហៅ ថ្លាង ថាជា ប្រជាជន “មូលដ្ឋាន” ឬប្រជាជន “ចាស់” 1 ។ កាលពីកុមារ គាត់រស់នៅក្នុងសហករណ៍ត្រាំកក់ នៅឃុំជាងទង រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦ 2 ជាពេលគេចាប់ខ្លួនគាត់ និងគ្រួសារទាំងមូល ទៅដាក់ឃុំនៅមន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់ 3 ។ បន្ទាប់មក គេដោះលែងគាត់ និងសមាជិកគ្រួសារគាត់វិញនៅខែសីហា ឆ្នាំ១៩៧៨ ហើយបញ្ជូនទៅសហករណ៍ភូមិតារាប 4 ។ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ គាត់ធ្វើជាទាហាន 5

 

នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ លោក ថ្លាង ផ្តល់សក្ខីកម្មអំពីស្ថានភាពនៅសហករណ៍ត្រាំកក់ (ឆ្នាំ១៩៧៥-ឆ្នាំ១៩៧៦) ព្រមទាំងស្ថានភាពជាប់ឃុំ ការសួរចម្លើយ និងការសម្លាប់នៅមន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់ (ឆ្នាំ១៩៧៦-ឆ្នាំ១៩៧៨)។

ជីវិតនៅសហករណ៍ត្រាំកក់ (រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦)
មុនឆ្នាំ១៩៧៥ លោក ថ្លាង រស់នៅសហករណ៍មួយ 6 ។ គាត់គឺជាសមាជិកកងកុមារ ដែលទទួលបន្ទុកខាងឃ្វាលគោក្របី 7 ។ 

 

កងកុមារនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ឈ្លបពីរនាក់ 8 ។ កុមារមានអាយុ ១០ ឆ្នាំទៅ ១៤ឆ្នាំ ចំណែកឯ អ្នកដែលមានអាយុចាប់ពី ១៥ ឆ្នាំ ត្រូវនៅកងយុវជន 9

 

គេបង្ខំឱ្យប្រជាជនហូបរួម 10 ។ មិនមានអាហារគ្រប់គ្រាន់នៅសហករណ៍ទេ 11 ប៉ុន្តែ គេមិនបានរាយការណ៍អំពីបញ្ហានេះទេ 12 ។ គាត់មានតែចានមួយ និងស្លាបព្រាមួយតែប៉ុណ្ណោះ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់គាត់ ក្រៅពីនោះគេដាក់ជារបស់រួម 13

 

គេបែងចែកប្រជាជនមូលដ្ឋានឱ្យនៅដាច់ពី “ប្រជាជនថ្មី”។ ប្រជាជនថ្មីត្រូវចាត់ទុកថាជាពួកសក្តិភូមិ 14

 

អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ យល់ឃើញថា “សមូហភាវូបនីយកម្ម និងការហូបរួម ត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់នៅពេលក្រោយមកហើយបានពង្រីកជាបន្តបន្ទាប់...” 15 ។ គេបែងចែក​ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន និងប្រជាជនថ្មីឱ្យនៅជាក្រុមដាច់ដោយឡែកពីគ្នា 16 ហើយគេបង្ខំប្រជាជនមូលដ្ឋាន (រួមទាំងកុមារផងដែរ)ឱ្យធ្វើការ 17

មន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់
នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ប្រធានឃុំ ចាប់ខ្លួនឪពុក និងបងថ្លៃរបស់លោក ថ្លាង ដោយសារគេចោទថា មានគេស្នើឱ្យបងថ្លៃគាត់ ធ្វើមីទ្ទីង​(ប្រជុំ)ប្រមូលស្នាមមេដៃទម្លាក់មេភូមិឱ្យចេញ រើសមេភូមិថ្មី ហើយបញ្ជូនរបាយការណ៍ទៅខ្មែរក្រហម 18 ។  ​គាត់ទៅដល់ក្រាំងតាចាន់ 19 បន្ទាប់ពីគេយកឪពុក និងបងថ្លៃគាត់ទៅសម្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់ បានប៉ុន្មានថ្ងៃមុន 20

 

អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ យល់ឃើញថា ការឃុំខ្លួនលោក ថ្លាង និងគ្រួសារគាត់ គឺជាការឃុំខ្លួនដោយបំពាន 21 ហើយទទួលយកតាមការរៀបរាប់របស់គាត់អំពីការចាប់ខ្លួនឪពុក និងបងថ្លៃរបស់គាត់ ព្រមទាំងយល់ឃើញថា ស្ថានភាពនៅក្រាំងតាចាន់ គឺជាស្ថានភាព”ដ៏អាក្រក់” 22

ស្ថានភាពឃុំឃាំងនៅក្រាំងតាចាន់
មន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់ មានអគារបីសម្រាប់ដាក់អ្នកទោស 23 ។ អ្នកទោសជាប់ខ្នោះដៃ 24 និងជាប់ខ្នោះជើងទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ 25 ហើយគេដោះលែងតែពេល​ឱ្យធ្វើការ និងហូបអាហារថ្ងៃត្រង់តែប៉ុណ្ណោះ 26 ។ ទារក ឬកុមារ នៅជាមួយម្តាយ 27 ។ អ្នកទោសប្រាំនាក់ជាប់ខ្នោះ ស៊កដែកពីក្រោម ហើយនៅជាប់គ្នាគ្មានគម្លាតទេ 28

 

គេដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកទោសប្រសិនបើអ្នកទោសនិយាយរកគ្នា ឬរើនៅពេលដេក 29 ។ បើសិនបើអ្នកទោសណាម្នាក់រើ គេវាយអ្នកទោសទាំងអស់ 30

 

រោង/អគារឃុំឃាំងសម្បូរសត្វសង្កើច 31 ។ អ្នកទោសបត់ជើងតូច បត់ជើងធំនៅក្នុងគុក ដាក់ត្រឡោក ហុចពីអ្នកទោសម្នាក់ទៅអ្នកទោស​ម្នាក់ទៀត រួចដាក់ប៊ីដុង 32 ។ មិនមានគ្រូពេទ្យព្យាបាលអ្នកទោសទេ 33

 

អ្នកទោសមានរបបអាហារពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ ដាក់ចានកខ្វក់ 34 គឺបបរមួយវែក ប្រហែលជាអង្ករ ១០ គ្រាប់ច្រើនបំផុត ឬដំឡូងបីដុំតូចៗ លាយជាមួយព្រលិត 35 ។ គេឱ្យអ្នកទោសផឹកទឹកពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ ម្តងបីក្អឿក។ ទឹកផឹកឡើងក្រហម ដូចចេញពីគ្រលុកជី 36

 

នៅក្រាំងតាចាន់ លោក ថ្លាង ដើរឃ្វាលគោពីរក្បាល និងក្របីបួនក្បាល រហូតដល់ម៉ោង ៥ ល្ងាច 37

 

លោក ថ្លាង ផ្តល់សក្ខីកម្មថា ភាគច្រើននៅពេលយប់ គេយកអ្នកទោសចូលប្រហែលជា ១០ នាក់ ទៅ ​៣០ នាក់ 38

ការសួរចម្លើយនៅក្រាំងតាចាន់
គេសួរចម្លើយតែមនុស្សធំ មិនសួរចម្លើយកុមារទេ 39 ។ គេកម្រសួរចម្លើយនារី 40 ។ ការសួរចម្លើយធ្វើឡើងនៅ ទីវាល 41 ។ នៅខាងក្រោយកន្លែងសួរចម្លើយ មានគំនរខោអាវសល់ពីអ្នកទោសដែលគេសម្លាប់ 42

 

កម្មាភិបាលខ្លះធ្វើស្រាដោយខ្លួនឯង។ លោក ថ្លាង និយាយថា គេផឹកស្រាក្លែមប្រមាត់មនុស្ស 43 ដែលគេហាលឱ្យស្ងួត 44 ។ កម្មាភិបាលក៏យកស្រា និងប្រមាត់មនុស្សទៅហូបពេលសួរចម្លើយផងដែរ 45 ដោយសារជឿថា ការផឹកស្រាធ្វើឱ្យក្លាហាន 46

 

គេសួរអ្នកទោសថាតើជាចារកម្មអាមេរិក ឬជាចារកម្មវៀតណាម 47 ។ គេវាយអ្នកទោសនៅពេលសួរចម្លើយ 48 និងធ្វើទារុណកម្ម ដោយយកដង្កាប់ដកក្រចក 49 ប្រសិនបើអ្នកទោសមិនសារភាព 50 ។ប្រសិនបើអ្នកទោសរត់គេចនៅក្នុងអំឡុងពេលសួរចម្លើយអ្នករោងបាយនឹងជួយដេញចាប់មកវិញ 51

 

នៅឆ្នាំ១៩៧៦ លោក ថ្លាង ឃើញអ្នកទោសជាប់ខ្នោះដៃម្នាក់ត្រូវគេយកថង់ប្លាស្ទិកដាក់ឱ្យថប់ដង្ហើមបន្ទាប់ពីគេធ្វើទារុណកម្មរួច 52 នៅក្នុងអំឡុងពេលសួរចម្លើយ 53 ។ អ្នកទោសនោះសន្លប់ ហើយគេសែងចូលគុកវិញ 54 ។ ស្អែកឡើង លោក ថ្លាង ឃើញអ្នកទោសនោះស្លាប់ 55

 

អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង យល់ឃើញថា   សក្ខីកម្មរបស់លោក ថ្លាង អំពីការសួរចម្លើយ និងការធ្វើឱ្យអ្នកទោសថប់ដង្ហើម គឺជាសក្ខីកម្មអាចទុកចិត្តបាន 56 ហើយក៏យល់ឃើញថា សៀវភៅកំណត់ត្រាមួយ (E3/4095) ដែលសង្ខេបអំពីការសួរចម្លើយនៅក្រាំងតាចាន់ គឺជាឯកសារដើមពិតប្រាកដ 57

ការសម្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់
ការសម្លាប់មនុស្សធ្វើឡើងម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ 58 ជាធម្មតានៅម៉ោង ២ រសៀល ឬ ៣ រសៀល រហូតដល់ម៉ោង ៥ ល្ងាច ហើយជួនកាលរហូតដល់ម៉ោង​ ៨ យប់ 59 ។ ជួនកាល មានអ្នកទោស ៥០ នាក់, ៧០ នាក់, ៨០​ នាក់ ឬ ១០០ នាក់ ត្រូវគេសម្លាប់ 60 ។ អ្នកទោសត្រូវគេបង្អត់អាហារមួយសប្តាហ៍មុនពេលគេសម្លាប់ 61

 

លោក ថ្លាង រៀបរាប់អំពីដំណើរការដែលគេបណ្តើរអ្នកទោសម្តងពីរបីនាក់ទៅរណ្តៅ ដោយកុហកអ្នកទោសថាគេបញ្ជូនទៅមូលដ្ឋានវិញ 62 ។ មានអ្នកសម្លាប់ពីរនាក់ ចាប់អ្នកទោសម្នាក់ឱ្យជាប់ បន្ទាប់មក អ្នកទីបីយកដាវអារកអ្នកទោសនោះ 63 ។ នៅពេលសម្លាប់អ្នកទោស ឬប្រើហិង្សាពេលសួរចម្លើយ គេចាក់មេក្រូឮៗ 64 កុំឱ្យឮសំឡេងអ្នកទោសស្រែក 65 ។ បន្ទាប់ពីសម្លាប់នារីម្នាក់ គេក៏សម្លាប់កូនគាត់ ដោយបោកនឹងគល់ឈើ 66

 

លោក ថ្លាង ក៏ធ្លាប់ឃើញគេសម្លាប់មនុស្សច្រើនរួមគ្នា ផងដែរនៅឆ្នាំ១៩៧៧ 67 គឺការសម្លាប់មនុស្ស ១០០ នាក់ ឬច្រើនជាងនេះដែលគេយកមកពីឃុំស្រែរនោង និងឃុំញ៉ែងញ៉ង ដោយមិនបានសួរចម្លើយទេ 68 ដោយសារថា គុកលែងមានកន្លែងដាក់អ្នកទោសហើយ 69 ។ លោក ថ្លាង គឺជាអ្នកកប់សាកសពអ្នកទាំងនោះ 70

 

អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ យល់ឃើញថា ការរៀបរាប់របស់លោក ថ្លាង អំពីការសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ៗ ការសម្លាប់មនុស្សច្រើនរួមគ្នា និងការសម្លាប់ទារកដោយបោកនឹងគល់ឈើ គឺជាភ័ស្តុតាងអាចទុកចិត្តបាន 71

ព្រះពុទ្ធសាសនា
រវាងឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ មិនមានការប្រតិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាទេ 72 ។ ព្រះសង្ឃត្រូវគេផ្សឹក ចំណែកឯ ព្រះវិហារ ត្រូវប្រើប្រាស់ជាកន្លែងពេទ្យ ឬកន្លែងទុកដាក់សម្ភារៈវិញ 73

មន្ទីរ ២០៤ ជាមន្ទីរឃុំឃាំងអ្នករដ្ឋការលន់ នល់
លោក ថ្លាង ផ្តល់សក្ខីកម្មថា មន្ទីរ ២០៤ (ឬហៅថា ម-២០៤) ដែលមានទីតាំងនៅខាងលិចត្រពាំងខាងក្នុង គឺជាមន្ទីរឃុំឃាំងអ្នករដ្ឋការលន់ នល់ និង “អ្នកមាន” ឬ “នាយទុន” 74

ការឈឺចាប់របស់លោក ថ្លាង
ឪពុក និងបងថ្លៃរបស់លោក ថ្លាង ត្រូវគេសម្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់ រយៈពេលបីថ្ងៃមុនពេលគាត់ ទៅដល់ 75 ចំណែកឯ ប្អូនគាត់បីនាក់ បានស្លាប់ដោយសារកង្វះអាហារក្រោយជាប់ឃុំរយៈពេលបីខែ 76 ។ ម្តាយមីង ប្តីគាត់ និងកូនពួកគាត់ ៥ នាក់ ឬ ៦ នាក់ ក៏ស្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់ ផងដែរ 77 ។ អ្នកភូមិទាំងអស់មកពីភូមិរបស់គាត់ ក៏ត្រូវគេសម្លាប់ផងដែរ 78 ។ 

 

លោក ថ្លាង លើកឡើងថា ប្រសិនបើគាត់និយាយអំពីហេតុការណ៍ណាមួយក្នុងចំណោមហេតុការណ៍ដែលគាត់បានឃើញនោះ គាត់នឹងត្រូវស្លាប់ដែរហើយ 79 ។ គាត់នៅក្មេង ហើយខ្លាចនៅពេលនោះ 80 ។ មុនពេលគេយកគាត់ទៅ ក្រាំងតាចាន់ គេប្រាប់គាត់ថា​ ប្រសិនបើគាត់ព្យាយាមរត់គេចពីសហករណ៍នៅពេលដែលគាត់កំពុងឃ្វាលគោក្របី គេនឹងសម្លាប់ឪពុកម្តាយគាត់ 81 ។ គាត់មិនអាចប្រកែកមិនព្រមទៅឃ្វាលគោក្របីបានទេ 82 ។ 

 

នៅក្រាំងតាចាន់ អ្នកយាមទុកចិត្តគាត់ ពីព្រោះថា គាត់មិនហ៊ាននិយាយប្រាប់នរណាអំពីអ្វីដែលគាត់បានឃើញទេ៖ “គេទុកចិត្តខ្ញុំ ព្រោះអត់ហ៊ាននិយាយអីក្រៅពីក្នុងហ្នឹងផង ហ៊ានរឿង។ 83  

 

បន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហមបានបញ្ចប់ គាត់ត្រឡប់ទៅក្រាំងតាចាន់ វិញ ដើម្បីស្វែងរកឆ្អឹងសាកសពសាច់ញាតិរបស់គាត់ ប៉ុន្តែ មិនអាចរកឃើញទេ ដោយសារមានឆ្អឹងច្រើនពេក 84

វីដេអូ

carousel
វីដេអូ 1
carousel
វីដេអូ 2
carousel
វីដេអូ 3
carousel
វីដេអូ 4
carousel
វីដេអូ 5
carousel
វីដេអូ 6
carousel
វីដេអូ 7

សក្ខីកម្ម

កាលបរិច្ឆេទកំណត់ហេតុជាលាយលក្ខណ៍អក្សរនៃកិច្ចដំណើរការនីតិវិធីជំនុំជម្រះលេខប្រតិចារិក
ថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៥E1/247E1/247.1
ថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៥E1/249E1/249.1
ថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៥E1/250E1/250.1

ឯកសារពាក់ព័ន្ធ

ចំណងជើងឯកសារជាភាសាខ្មែរចំណងជើងឯកសារជាភាសាអង់គ្លេសចំណងជើងឯកសារជាភាសាបារាំងលេខឯកសារ Dលេខឯកសារ E3
កំណត់ហេតុនៃការស្តាប់ចម្លើយ សាក្សី មាស សុខាWritten Record of Interview of MEAS Sokha Procès-verbal de l’audition de MEAS Sokha D25/31 E3/5825