ផាន់ ឆេន
រហ្សនាម: 2-TCW-852
សំណុំរឿង: សំណុំរឿង ០០២/០២
ប្រភេទ: សាក្សី
សាវតារ និងតួនាទី
លោក ផាន់ ឆេន បានផ្តល់សក្ខីកម្មក្នុងនាមជាសាក្សី។ គាត់បានចូលរួមជាមួយខ្មែរក្រហមនៅឆ្នាំ ១៩៧០ ។ ពីឆ្នាំ ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ គាត់ជាមេភូមិពងទឹកត្បូង ជាសមាជិកនៃឃុំទទួលបន្ទុកផ្នែកវប្បធម៌ និងអប់រំ បន្ទាប់មកជាមេឃុំ
1
។ គាត់ត្រូវបានសួរតទល់ដោយមានការបង្ហាញភ័ស្តុតាងរបស់សាក្សី ថាតើគាត់ក៏ធ្លាប់ជាប្រធានគុកក្រាំងតាចាន់ដែរឬទេ ប៉ុន្តែគាត់បានបដិសេធ
2
។ លោក ផាន់ ឆេន បានអះអាងថា គាត់ធ្លាប់នៅព្រៃគុក និងសំរោង និងចំបក់ ជាកន្លែងដែលគាត់ធ្វើពលកម្មដោយដៃ ពីឆ្នាំ ១៩៧៤-១៩៧៥
3
។ គាត់បានធ្វើស្រែនៅក្នុងឃុំគូស ពីឆ្នាំ ១៩៧៦-១៩៧៧
4
។ បន្ទាប់មក គាត់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅចម្ការកៅស៊ូនៅចំការអណ្តូង
5
ជាកន្លែងដែលគាត់បម្រើការងារជាមេភូមិស្វាយមាស
6
។ អង្គជំនុំជម្រះ បានរកឃើញថា លោក ផាន់ ឆេន បានមើលការខុសត្រូវក្រាំងតាចាន់ ពីឆ្នាំ ១៩៧៣-១៩៧៥
7
។
ការធ្វើសេចក្តីសម្រេច
ក្នុងនាមជាមេឃុំ លោក ផាន់ ឆេន បានធ្វើគោលនយោបាយ ផ្អែកលើបទបញ្ជារបស់ពួកខ្មែរក្រហមថ្នាក់លើ
8
។ របាយការណ៍នានា ត្រូវបានបញ្ជូនតាមខ្សែចង្វាក់នៃការបញ្ជាពីកងទៅភូមិ ពីភូមិទៅឃុំ ពីឃុំមួយទៅស្រុក ពីស្រុកទៅតំបន់ ពីតំបន់ទៅភូមិភាគ
9
។ ចុងក្រោយ ព័ត៌មានទាំងអស់ដែលប្រមូលបានក្នុង របាយការណ៍ត្រូវផ្ញើជូនមជ្ឈិមបក្សដែលជាអំណាចស្នូលរបស់ខ្មែរក្រហម
10
។
មេឃុំត្រូវចូលរួមប្រជុំពីរដងក្នុងមួយខែនៅសាលាស្រុកក្របីព្រៃ
11
។ អ្នកដឹកនាំថ្នាក់លើ បានផ្តល់ការណែនាំដល់ពួកគេនៅឯកិច្ចប្រជុំ
12
។ អ្នកដឹកនាំ ស្រុកត្រាំកក់ បានចែកផ្សព្វផ្សាយឯកសារ រួមទាំងទស្សនាវដ្ដី “ទង់បដិវត្តន៍” ពីមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមថ្នាក់លើ ដល់កម្មាភិបាលថ្នាក់មូលដ្ឋាន
13
។ កិច្ចប្រជុំសម្ងាត់ផ្សេងទៀត ត្រូវបានធ្វើឡើង ប៉ុន្តែលោក ផាន់ ឆេន បានផ្តល់សក្ខីកម្មថាគាត់មិនបានចូលរួមទេ
14
។
លោក ផាន់ ឆេន បានពន្យល់ថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំទាំងនេះ អ្នកដឹកនាំថ្នាក់មូលដ្ឋាន ត្រូវបានបង្រៀនអំពីការកំណត់មុខសញ្ញាខ្មាំង និងវិធីកុំឱ្យខ្លួនពួកគេក្លាយទៅជាខ្មាំង
15
។ ខ្មាំងមួយនោះគឺខ្មែរស ឬហៅថាយួន
16
។ លោក ផាន់ ឆេន បានឮសេចក្តីប្រកាសថាពួកគេគួរតែកម្ចាត់យួន ប៉ុន្តែមិនបានទទួលការណែនាំឲ្យគាត់ធ្វើដូច្នេះទេ
17
។
លោក ផាន់ ឆេន បានអះអាងថា កាលគាត់នៅជាមេឃុំ គាត់មិនមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងការសម្រេចចិត្ត ចាប់មនុស្សទេ។ ការសម្រេចចិត្តចាប់មនុស្សនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅថ្នាក់ស្រុក ឬខ្ពស់ជាងនេះ
18
។
តាម៉ុក
តាម៉ុក គឺជាសមាជិកមជ្ឈិមបក្ស ទទួលបន្ទុកភូមិភាគនីរតី រួមមានខេត្ត តាកែវ កំពត និងកំពង់ស្ពឺ
19
។ គាត់ក៏អាចចេញសេចក្តីណែនាំដល់ភូមិភាគផ្សេងទៀត
20
។ លោកផាន់ ឆេន ជឿថា តាម៉ុក ជាបងធំទី២
21
។ លោកផាន់ ឆេន បានស្គាល់តាម៉ុក តាំងពីតាម៉ុក បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅជិតភ្នំដំរីរមៀលក្នុងឆ្នាំ ១៩៧១ ហើយបានឃើញគាត់នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ស្រុក ចាប់ពីពេលនោះមក
22
។
មានពេលមួយ លោក ផាន់ ឆេន ទទួលបន្ទុករៀបចំលំនៅដ្ឋានសម្រាប់អ្នកជម្លៀស។ គាត់បានអះអាងថាគាត់បានដោះលែងមនុស្ស៤០នាក់ ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួន ដោយសារជម្លោះតូចតាច
23
។ លោក ផាន់ ឆេន ត្រូវបានស្តីបន្ទោស ហើយ សោម ដែលជាលេខាតំបន់១៣ រៀបនឹងសម្លាប់គាត់ ប៉ុន្តែ តាម៉ុក បានធ្វើអន្តរាគមន៍ ជួយសង្គ្រោះជីវិតគាត់
24
។
ការជម្លៀសប្រជាជន
បន្ទាប់ពីខ្មែរក្រហម បានផ្តួលរំលំរបប លន់ នល់ លោក ផាន់ ឆេន ត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យធ្វើការក្នុង គណៈកម្មាធិការជម្លៀសប្រជាជន
28
។ គាត់បានអះអាងថា ក្នុងតួនាទីនេះ គាត់មិនដែលបានបញ្ជាឲ្យបញ្ជូនមនុស្សទៅកន្លែងណាទេ
29
។
មានពេលមួយ គ្រួសារជនជាតិវៀតណាម បានមកដល់ឃុំគុស។ ពួកគេ បានប្រាប់លោក ផាន់ ឆេន ថា ពួកគេបានរួចផុតពីការសម្លាប់រង្គាលមកលើជនជាតិភាគតិចវៀតណាម ពីសំណាក់ទាហាន លន់ នល់ មុនពេលពួកគេបានបានភៀសខ្លួនមកដល់ឃុំគុស
30
។ លោកបដិសេធថាមិនមានការរើសអើងណាមួយឡើយចំពោះជនជាតិវៀតណាម
31
។ លោកផាន់ ក៏បានរំឮកថាបានឃើញអ្នកជម្លៀស ៥០-៦០ នាក់មកស្នាក់នៅវត្តចំប៉ា
32
។
អ្នកជាប់ឃុំក្រាំងតាចាន់
នៅឆ្នាំ ១៩៧៣ ក្រាំងតាចាន់ ត្រូវបានដកចេញពីរចនាសម្ព័ន្ធដែលមានស្រាប់ ហើយផ្លាស់ប្តូរទៅជាមន្ទីរអប់រំកែប្រែ
33
។ មន្ទីរស្រុក បានគ្រប់គ្រងលើក្រាំងតាចាន់ និងចាត់បុគ្គលិកឲ្យធ្វើការនៅទីនោះ
34
។ ក្រាំងតាចាន់ ជាកន្លែងសម្ងាត់
35
។ ទោះយ៉ាងណា លោកផាន់ ឆេន បានចូលទៅផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈ ហើយពេលខ្លះបានផ្គត់ផ្គង់អាហារនៅទីនោះ
36
។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ១៩៧៣ ក្នុងមួយពេលៗ មានអ្នកជាប់ឃុំយ៉ាងច្រើនបំផុតចំនួន១០ នាក់នៅទីនោះ
37
។ គាត់បានទទួលស្គាល់ថា លោកបានឮថា មានមនុស្សច្រើនជាងនេះ ត្រូវបានឃុំខ្លួននៅទីនោះនៅពេលបន្ទាប់
38
។
នៅឆ្នាំ១៩៧៤ លោក ផាន់ ឆេន បានអះអាងថាគាត់បានរៀបចំផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនចំនួន៤០គ្រួសារដែលត្រូវបានដោះលែងពីក្រាំងតាចាន់
39
។ គាត់បានអះអាងថា គាត់ឲ្យពួកគេបង្កើតភូមិថ្មីមួយឈ្មោះព្រៃក្តួច
40
។ ក្រោយមក គាត់បានទទួលស្គាល់ថាប្រជាជនដែលតាំងទីលំនៅក្នុងព្រៃក្តួច “មាននិន្នាការជាមួយនឹងអតីត រដ្ឋាភិបាល លន់ នល់”
41
។ លោក ផាន់ ឆេន ត្រូវបានសួរតទល់ដោយមានការបង្ហាញភ័ស្តុតាងរបស់សាក្សី ថា អតីតទាហាន លន់ នល់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅព្រៃក្តួច ប៉ុន្តែគាត់បានអះអាងថា លោកមិនបានដឹងរឿង នេះទេ ហើយប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងព្រៃក្តួច ត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់ទៅភូមិរបស់ពួកគេវិញ
42
។ នៅពេលជាមួយគ្នានោះ លោក ផាន់ ឆេន ត្រូវបានគេប្រាប់ថា អ្នកទោសមួយក្រុម ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរតំបន់ ប៉ុន្តែពេលគាត់ធ្វើការស៊ើបសួរ ទើបគាត់បានដឹងថា ពួកគេត្រូវបានយកទៅសម្លាប់
43
។
ចុងក្រោយ លោក ផាន់ ឆេន បានបញ្ជាក់សេចក្តីថ្លែងការណ៍កន្លងមករបស់គាត់ថា គាត់មានវត្តមាននៅពេល សួរចម្លើយនៅក្រាំងតាចាន់
44
។ ភី សមាជិកគណៈកម្មាធិការស្រុកត្រាំកក់ ជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នក សួរចម្លើយអ្នកជាប់ឃុំនៅទីនោះ
45
។ លោក ផាន់ ឆេន បានដឹងថា អ្នកសួរចម្លើយខ្មែរក្រហម បានប្រើវិធីសួរចម្លើយពីរគឺ “វិធីសាស្ត្រត្រជាក់” ដែលអ្នកទោសនឹងត្រូវបានលួងលោមឱ្យសារភាព និង “វិធីសាស្ត្រក្តៅ” ដែលអាចដាក់បញ្ចូលការធ្វើទារុណកម្ម
46
។
លោក ផាន់ ឆេន បានអះអាងថាគាត់បានដោះលែងយុវជនម្នាក់ ចេញពីក្រាំងតាចាន់ ព្រោះគាត់ខ្លាចថាបុរសនោះស្លាប់នៅទីនោះ បើហូបមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬប្រព្រឹត្តខុស ប៉ុន្តែគាត់បដិសេធថា គាត់មិនដឹងមានថាអ្នកណាផ្សេងបានស្លាប់នៅក្រាំងតាចាន់ទេ
47
។ ទោះយ៉ាងណា លោកផាន់ បានទទួលស្គាល់ថា ភី បានសម្លាប់មនុស្ស
48
ហើយយល់ស្របថា មនុស្សពីក្រាំងតាចាន់ត្រូវបានយកចេញទៅសម្លាប់
49
។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី លោក ផាន់ ឆេន បានអះអាងថា គាត់មិនមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយនឹងក្រាំងតាចាន់ទេ ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩
50
។
លោក ផាន់ ឆេន បានបដិសេធថាមិនដែលបានទទួលបន្ទុកក្រាំងតាចាន់ទេ
51
។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អង្គជំនុំជម្រះ បានរកឃើញថា គាត់បានមើលការខុសត្រូវកន្លែងឃុំឃាំងនេះ ពីឆ្នាំ ១៩៧៣ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥
52
។ អង្គជំនុំជម្រះ ផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់គាត់អំពីវិធីសាស្ត្រ “ក្តៅ” រួមជាមួយនឹងភ័ស្តុតាងពីសាក្សីផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា បុគ្គលិកនៅកន្លែងឃុំឃាំងនោះ បានប្រើអំពើហិង្សា ដើម្បីដកស្រង់ចម្លើយសារភាពពី អ្នកទោស
53
។
វីដេអូ
