រៀល សន
រហ្សនាម: 2-TCW-860
សំណុំរឿង: សំណុំរឿង ០០២/០២
ប្រភេទ: សាក្សី
សាវតារ និងតួនាទី
លោក រៀល សន កើតនៅស្រុកត្រាំកក់ ហៅស្រុក១០៥ ក្រោមរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ស្ថិតក្នុងតំបន់១៣នៃភូមិភាគនិរតី
1
។ មុនរបបនោះ គាត់បានធ្វើការនៅឃុំត្រពាំងធំខាងជើង ស្រុកត្រាំកក់
2
។ ចាប់ពីចុងឆ្នាំ១៩៧៦ រហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ គាត់ធ្វើ ជាអនុប្រធានមន្ទីរពេទ្យស្រុកត្រាំកក់
3
។ គាត់បានផ្តល់សក្ខីកម្មនៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ ទាក់ទងនឹងសហករណ៍ត្រាំកក់ និងមន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់។
លេខាស្រុកត្រាំកក់
បើតាមលោក រៀល សន ទីតាំងដំបូងរបស់សាលាស្រុក ត្រាំកក់ គឺស្ថិតនៅអង្គរកា ហើយក៏ជាទីតាំងរបស់គណៈស្រុកផងដែរ
4
។ គាត់បានកំណត់អត្តសញ្ញាណបុគ្គលជាច្រើននាក់ដែលជាលេខាស្រុកបន្តបន្ទាប់គ្នា រួមមាន យាយខុម (កូនស្រីរបស់តាម៉ុក)
5
លោក ពេជ្រ ជឹម និងលោក នាង អ៊ូច ហៅ តាសាន (ប្អូនថ្លៃរបស់តាម៉ុក) ) ដែលជាលេខាស្រុកចុងក្រោយក្នុងរបបនេះ
6
។
មន្ទីរពេទ្យស្រុកត្រាំកក់ និងមូលដ្ឋានសុខាភិបាលផ្សេងៗទៀត
លោក រៀល សន ត្រូវបានចាត់តាំងឲ្យធ្វើជាពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យស្រុក ដែលមានទីតាំងនៅវត្តត្រពាំងកុល ក្នុងឃុំត្រពាំងធំជើង ស្រុកត្រាំកក់
7
។ មូលហេតុដែលគាត់ត្រូវបានចាត់តាំង គឺគាត់ “ចេះចាក់ថ្នាំ ចេះឲ្យថ្នាំខ្លះៗនូវជំងឺផ្តាសាយ គ្រុនរងារ”
8
។ គាត់បានអះអាងថាគាត់គ្រាន់តែជា “ជនចម្រើន” មិនដូចប្រធានមន្ទីរពេទ្យផ្សេងទៀត ដែលសុទ្ធតែជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា
9
។ ពួកគេភាគច្រើនជាស្ត្រី ហើយគ្មានចំណេះដឹងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ហើយថែមទាំងមិនចេះអានអក្សរទេ
10
។ នៅពេលដែលលោក រៀល សន ត្រូវបានចាត់តាំង គាត់ទទួលបានវគ្គបណ្តុះបណ្តាលខ្លីៗ ហើយបន្ទាប់មកគាត់បានបង្រៀនបន្តដល់ បុគ្គលិក នៅមន្ទីរពេទ្យស្រុក ដែលសុទ្ធតែជាប្រជាជនមូលដ្ឋាន
11
។ បុគ្គលិកស្រីភាគច្រើនមានអាយុចន្លោះពី ១៣ ទៅ ២០ ឆ្នាំ ហើយមិនចេះអានអក្សរទេ
12
។
លោក រៀល សន បានគ្រប់គ្រងមន្ទីរពេទ្យឃុំចំនួន១២ ដែលកន្លែងនីមួយៗមានពេទ្យចំនួនពី ៥ ទៅ ៧ នាក់។ មេឃុំមើលការខុសត្រូវលើមន្ទីរពេទ្យនៅក្នុងឃុំរបស់ពួកគេ
13
។ មន្ទីរពេទ្យនៅថ្នាក់តំបន់ត្រូវបានដឹកនាំដោយមនុស្សម្នាក់ដែលធ្លាប់ធ្វើជាវេជ្ជបណ្ឌិតនៅមុនខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ហើយនៅទីនោះមានថ្នាំសង្កូវច្រើន និងវិធីព្យាបាលប្រសើរជាង
14
។
ការចូលព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យឃុំ ស្រុក និងមន្ទីរពេទ្យតំបន់ ត្រូវអនុវត្តតាមនីតិវិធីផ្សេងៗគ្នា៖ (១) សម្រាប់មន្ទីរពេទ្យឃុំ អ្នកជម្ងឺត្រូវបញ្ជូនដោយប្រធានសហករណ៍ ឬមេភូមិ, (២) សម្រាប់មន្ទីរពេទ្យស្រុក ពួកគេត្រូវបញ្ជូនដោយមន្ទីរពេទ្យឃុំ
15
ហើយ (៣) សម្រាប់មន្ទីរពេទ្យតំបន់ ពួកគេត្រូវបញ្ជូនដោយមន្ទីរពេទ្យស្រុក
16
។
យោងតាមលោក រៀល សន អ្នកជំងឺភាគច្រើនដែលចូលព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ គឺបណ្តាលមកពីជំងឺរាករូស “ហើមខ្លួន” និងគ្រុនចាញ់
17
។ មានឱសថបុរាណ និងឳសថសម័យតិចតួច រួមមាន កាល់ស្យូម បេ១ និងបេ១២ សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅមន្ទីរពេទ្យ
18
។ គាត់បានពន្យល់ថាខណៈអ្នកជំងឺមួយចំនួនត្រូវបានព្យាបាលដោយប្រើប្រាស់ឳសថ ឬដោយផ្តល់ឲ្យ“បាយ” ហូបគ្រប់គ្រាន់ អ្នកជំងឺខ្លះទៀតដែលមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ ហើយមិនអាចព្យាបាលបាន ត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យតំបន់
19
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានផ្អែកយ៉ាងទូលំទូលាយលើសក្ខីកម្មរបស់លោក រៀល សន ទាក់ទងនឹង លក្ខខណ្ឌដែលអ្នកជំងឺត្រូវបានព្យាបាល ការចាត់ចែងទូទៅ និងស្ថានភាពនៅមន្ទីរពេទ្យ
20
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក៏ផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់គាត់ក្នុងការរកឃើញថាអ្នកជំងឺបានស្លាប់ដោយសារកង្វះស្បៀងអាហារ ការថែទាំវេជ្ជសាស្រ្តកម្រិតទាប និងការធ្វើការបាក់កម្លាំង
21
។
ការស្លាប់នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ
ក្នុងបណ្តឹងសាទុក្ខ លោក ខៀវ សំផន បានអះអាងថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងមានកំហុសដោយផ្អែកទាំងស្រុងលើសក្ខីកម្មរបស់លោក រៀល សន ក្នុងការកំណត់ថាការស្លាប់មនុស្សនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងអំឡុងរយៈ កាលចុងក្រោយនៃរបបនេះ គឺដោយសារការថែទាំវេជ្ជសាស្រ្តកម្រិតទាប
22
។ យោងតាមលោក ខៀវ សំផន លោក រៀល សន បានលើកឡើងនូវមូលហេតុពិតប្រាកដនៃការស្លាប់គឺដោយសារកង្វះស្បៀងអាហារ
23
។ អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូល យល់ឃើញថា ទោះបីជា លោក រៀល សន មិនបានថ្លែងថាការស្លាប់គឺដោយសារការថែទាំវេជ្ជសាស្រ្តកម្រិតទាបក៏ដោយ ក៏វាមានលក្ខណៈសមស្របដែលអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង ក្នុងការកំណត់បែបនេះ ពីព្រោះលោក រៀល សន បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការស្លាប់បានកើតឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ ហើយការថែទាំវេជ្ជសាស្រ្តមានកម្រិតទាប
24
។
ការកំណត់អត្តសញ្ញាណខ្មាំងនៅមន្ទីរពេទ្យ
លោក រៀល សន បានចូលរួមប្រជុំប្រចាំខែជាមួយគណៈកម្មាធិការស្រុក ដើម្បីរាយការណ៍ផ្ទាល់មាត់អំពីមន្ទីរពេទ្យស្រុកទាក់ទងនឹងអ្នកជំងឺ។ ចំណែកឯប្រធានមន្ទីរពេទ្យ បានរាយការណ៍អំពីសកម្មភាព ឬការងារបក្ស
25
។ គាត់បានរំឭកថាមាន “ការណែនាំទូទៅសម្រាប់គ្រប់គ្នា មិនត្រឹមតែមន្ទីរពេទ្យប៉ុណ្ណោះទេ” ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណខ្មាំង
26
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់ លោក រៀល សន ក្នុងការកំណត់ថាគាត់បានទទួលបញ្ជាពីគណៈស្រុក ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណអ្នកជំងឺដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ
27
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង យល់ឃើញថាសក្ខីកម្មរបស់គាត់ស៊ីចង្វាក់ទៅនឹងភស្តុតាងមួយចំនួនពីក្រាំងតាចាន់ដែលកត់ ត្រារបាយការណ៍អំពីអ្នកជំងឺដែលបុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យបានធ្វើ
28
។
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់គណៈប្រតិភូចិនទៅកាន់ស្រុកត្រាំកក់
នៅឆ្នាំ១៩៧៧ គណៈប្រតិភូចិន បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅឃុំលាយបូរ។ ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ច លេខាស្រុកបានណែនាំឲ្យលោក រៀល សន រៀបចំមន្ទីរព្យាបាលឃុំឲ្យមានរបៀបរៀបរយ
29
។
មន្ទីរសន្តិសុខ ក្រាំង តាចាន់
លោក រៀល សន បានទៅមន្ទីរសន្តិសុខក្រាំងតាចាន់ម្តងក្នុងរបបខ្មែរក្រហម នៅទីនោះបានប្រហែលកន្លះម៉ោង ដើម្បីបាញ់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតតាមការណែនាំរបស់លេខាស្រុក
30
។ នៅពេលនោះ លោក អាន ជាប្រធានពន្ធនាគារ
31
។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក រៀល សន មិនឃើញកន្លែងសួរចម្លើយ ឬធ្វើទារុណកម្មទេ ហើយត្រូវបានហាមមិនឲ្យចូលកន្លែងខ្លះ
32
។ នៅក្នុងបរិវេណនោះ គាត់បានឃើញអគារធំៗចំនួនបី និង អគារតូចៗចំនួនពីរ
33
ដែលមានអ្នកទោសប្រហែលជាង១០០ នាក់នៅក្នុងអគារវែងជាងគេនៅផ្ទាល់ដី
34
និង មានឧបករណ៍បំពងសំឡេងព្យួរនៅលើដើមឈើ
35
។ គាត់មិនដែលទទួលបានសំណើសុំឳសថបរិក្ខារផ្សេងៗពីមន្ទីរសន្តិសុខនោះទេ
36
។
ការប្រព្រឹត្តទៅលើក្រុមគោលដៅ
ព្រះសង្ឃជាង១០០អង្គ ត្រូវបានជម្លៀសចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ និងកន្លែងផ្សេងទៀតទៅកាន់ស្រុកនេះ ហើយត្រូវបានប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងវត្តអង្គរកា ហើយត្រូវបានចាប់ផ្សឹក។ នៅពេលនោះ គាត់បានមកសួរសុខទុក្ខ ជាពិសេសអតីតគ្រូបង្រៀនពុទ្ធសាសនារបស់គាត់ ដែលត្រូវបានជម្លៀសចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីប្រគេនចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃទាំងនោះ
37
។ កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម បានរុះរើរូបចម្លាក់ យកព្រះពុទ្ធបដិមាតូចៗចេញ ហើយបោះចោលទៅក្នុងទឹក
38
។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំដឹកនាំលោក ពេជ្រ ជឹម មានការពិភាក្សាថា ត្រូវសម្លាប់មន្ត្រី និងទាហានរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ និងទាហាន (ចាប់ពីអាសឺដង់ឡើងទៅ ហើយនគរបាលចាប់ពីនាយរងទី១ឡើងទៅ) និងខ្មែរក្រោម
39
។ បន្ទាប់មក សាច់ញាតិរបស់គាត់មួយចំនួនដែលស្ថិតក្នុងក្រុមគោលដៅនោះ ត្រូវបានយកចេញទៅ ហើយ បាត់ខ្លួន
40
។ ក៏ប៉ុន្តែកាលបរិច្ឆេទនៃកិច្ចប្រជុំនេះ មិនច្បាស់ថាតើធ្វើឡើងក្រោយពេលរំដោះឆ្នាំ១៩៧៥ ឬចុងឆ្នាំ១៩៧៦
41
។
ក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំនោះ មេឃុំ និងមេភូមិ ត្រូវបានគណៈស្រុក ណែនាំឲ្យរៀបចំបញ្ជីឈ្មោះប្រជាជនខ្មែរក្រោម ដែលរស់នៅតាមឃុំនីមួយៗ ដើម្បីបញ្ជូនទៅថ្នាក់លើ ហើយអ្នកដែលទើបតែមកដល់ស្រុកនេះដែលគ្មានកូនចៅ ត្រូវបានកំណត់ថាជាគិញ “យួន” ឬភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍កាហ្សេបេ
42
។ ជនជាតិវៀតណាមបានបាត់ខ្លួននៅពេលយប់ ឬត្រូវបានហៅចេញទៅក្រៅក្នុងពេលធ្វើការនៅវាលស្រែ ឬនៅការដ្ឋានប្រឡាយ។
43
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានផ្អែកយ៉ាងទូលំទូលាយលើសក្ខីកម្មរបស់លោក រៀល សន ក្នុង ការសម្រេចថា (១) មានភ័ស្តុតាងដែលបង្ហាញពីទម្រង់ស្របគ្នា និងជាទ្រង់ទ្រាយធំនៃការផ្សឹកព្រះសង្ឃដោយបង្ខំ នៅក្រោយថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ បន្ទាប់ពីបានបណ្តេញព្រះសង្ឃចេញពីវត្តអារាមទូទាំងប្រទេសរួចហើយនោះ
44
, (២) កិច្ចប្រជុំដឹកនាំដោយលោក ពេជ្រ ជឹម បានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩៧៦ ឬនៅពេលក្រោយ ដែលផែនការសម្លាប់អតីតសមាជិករបប លន់ នល់ ត្រូវបានប្រគល់ឱ្យតំណាងឃុំ និងភូមិ អនុវត្ត
45
និង (៣) ផែនការនោះ គឺផ្លាស់ប្តូរសេចក្តីណែនាំលើកមុនដែលបានចេញក្រោយខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៧៥ ដែលមិនឱ្យប៉ះពាល់ដល់ ទាហាននិងអ្នករដ្ឋការរបបលន់ នល់
46
, (៤) ហើយថា យួន និងខ្មែរក្រោម នៅក្នុងស្រុក បានបាត់ខ្លួនដោយគ្មានអ្នកណាដឹងពីជោគវាសនារបស់ពួកគេទេ
47
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង យល់ឃើញថា សក្ខីកម្មរបស់លោក រៀល សន បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការណែនាំទូទៅទាក់ទងនឹងស្ថានភាពជនជាតិវៀតណាម និងខ្មែរ ក្រោមក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយគណៈកម្មាធិការស្រុក
48
។
ការរៀបការដោយបង្ខំ
ការរៀបការរបស់បុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យដែលត្រូវបានរៀបចំក្រោមរបបនេះ ត្រូវបានសម្រេចដោយលេខាស្រុក និងរៀបចំធ្វើឡើងនៅមន្ទីរស្រុក
49
។ អ្នកដែលរៀបការ បានដឹងជាមុន និងបានស្គាល់គ្នាមុនពេលរៀបការ។ មិនមាននរណាម្នាក់ ត្រូវបានបង្ខំឱ្យរៀបការជាមួយអ្នកដែលខ្លួនមិនចង់រៀបការជាមួយ នោះទេ
50
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់លោក រៀល សន (ក្នុងចំណោមភ័ស្តុតាងផ្សេងទៀត) ក្នុងការកំណត់ថា គណៈកម្មាធិការស្រុកមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងការសម្រេចនិងរៀបចំការរៀបការ សម្រាប់បុគ្គលនៅថ្នាក់ស្រុក
51
ហើយពិធីរៀបការបានធ្វើឡើងនៅកន្លែងផ្សេងៗ រួមទាំងមន្ទីរស្រុកផងដែរ
52
។ លោក រៀល សន និងកម្មាភិបាលផ្សេងទៀត បានអះអាងថា មានការយល់ព្រមរបស់បុគ្គលចំពោះការរៀបការ ក៏ប៉ុន្តែអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានរកឃើញថា ការពិគ្រោះយោបល់ជាមុនដែលត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងបរិយាកាសភ័យខ្លាច ប្រហែលពុំមែនជាការយល់ព្រមពិតប្រាកដនោះទេ
53
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានយល់ឃើញថាលោក រៀល សន និងកម្មាភិបាលផ្សេងទៀតហាក់ដូចជាចង់កាត់បន្ថយការទទួលខុសត្រូវរបស់ពួកគេ
54
។
នៅក្នុងបណ្តឹងសាទុក្ខ លោក ខៀវ សំផន បានសន្និដ្ឋានថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងមានកំហុសក្នុងការបដិសេធភ័ស្តុតាងរបស់កម្មាភិបាល ដែលស៊ីចង្វាក់ជាមួយ អ្នកដែលមិនមែនជាកម្មាភិបាល និង ឯកសារផ្លូវការរបស់ ប.ក.ក អំពីគោលការណ៍នៃការយល់ព្រមរបស់បុគ្គលចំពោះការរៀបការ
55
។ អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលយល់ឃើញថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានសម្រេចដោយសមហេតុផល ដោយពិចារណាលើសំណុំភ័ស្តុតាង មុននឹងឈានដល់ការសន្និដ្ឋានសមហេតុផល
56
។
វីដេអូ
