សាវតារ និងតួនាទី
លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី កើតឆ្នាំ១៩៤០ ក្នុងខេត្តតាកែវ ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហមខេត្តនេះស្ថិតក្នុងភូមិភាគនិរតី
1
។ គាត់គឺជាមនុស្សស្រីកែភេទ និងបានចាប់ផ្តើមស្លៀកពាក់ជាស្រីតាំងពីគាត់មានអាយុ ១០ ឆ្នាំ
2
។ គេចាត់ទុកគាត់ជាប្រជាជន ១៧ មេសា ហើយត្រូវបានបង្ខំឲ្យរៀបការជាមួយនារីម្នាក់ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ១៩៧៧ នៅស្រុកបាទី
3
។ ពួកគាត់មានកូនមួយក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ហើយបានបែកគ្នាតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩
4
។ គាត់បានផ្តល់សក្ខីកម្មក្នុងនាមជាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី នៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ ស្តីពីការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយបង្ខំក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។
ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយបង្ខំ
ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ការនិយាយទៅកាន់ភេទផ្ទុយគ្នា ទោះបីជានៅក្នុងកងជាមួយគ្នាក្តី គឺគេចាត់ទុកថាជាកំហុសសីលធម៌
5
។ ប្រធានកងរបស់លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី បានប្រាប់គាត់ឲ្យរៀបការតាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៧៧ ពេលគាត់ត្រូវបានបញ្ជូនឲ្យទៅវាយថ្មនៅភ្នំទំពែក
6
។ ដោយសារធម្មជាតិរបស់គាត់ និងការពិតដែលថា គាត់មិនដែលស្រឡាញ់ស្រីនោះ គាត់ចេះតែបដិសេធមិនព្រមរៀបការជាមួយនារី
7
។ គាត់មិនបានដឹងជាមុនអំពីថ្ងៃរៀបការនោះទេ
8
។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅម៉ោងប្រហែល ៣ ល្ងាច ប្រធានកងហៅគាត់ពីការដ្ឋាន ហើយពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បានចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ៦ ល្ងាច នៅថ្ងៃនោះ
9
។ ពិធីនេះមិនបានធ្វើឡើងតាមប្រពៃណីខ្មែរទេ
10
គឺមិនមានព្រះសង្ឃសូត្រមន្ត ឬពីធីហែរហមអ្វីឡើយ
11
។
ការរៀបការនោះស្រដៀង “លេងបិទពួន”
12
។ បុរស និងស្រ្តី ក្នុងក្រុមនីមួយៗត្រូវរៀបចំជាពីរជួរផ្សេងគ្នា
13
។ មានគូស្រករចំនួន ១១៧ គូ ឈរជាជួរ
14
។ ក្រោយពេលថ្ងៃលិច គេបិទភ្លើង ហើយគេប្រាប់ឲ្យអ្នកទាំងនោះដើរចាប់រកគូស្រករអនាគតរបស់ខ្លួន
15
។ ប្រជាជនថ្មីត្រូវរៀបការជាមួយប្រជាជនថ្មីគ្នាឯង ហើយប្រជាជនចាស់ត្រូវរៀបការជាមួយប្រជាជនចាស់
16
។ មិនមាននរណាហ៊ានបដិសេធការរៀបចំនេះទេ
17
ឬក៏ហ៊ាននិយាយអ្វីឡើយ ដោយសារខ្លាចបាត់ខ្លួន
18
។ ប្រធានកង ប្រធានឃុំ និងប្រធានស្រុក ចូលរួមក្នុងពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី
19
និងបានថ្លែងសុន្ទរកថាផងដែរ
20
។ ប្រធានកងប្រកាសថា យុវជននិងយុវនារីត្រូវរៀបការដើម្បីបង្កើនចំនួនប្រជាជន
21
។ ប្តីប្រពន្ធធ្វើការប្តេជ្ញាចិត្តថាស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក និងបង្កើតកូនជូនអង្គការ
22
។
នៅយប់រៀបការនោះ លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី បានឃើញស្រមោលមនុស្ស ខាងក្រោមផ្ទះគាត់តាមរនាបឫស្សី
23
។ ព្រឹកឡើងគាត់បានឃើញស្នាមមនុស្សវារក្រោមផ្ទះ ហើយគាត់គិតថាជាឈ្លបក្មេងៗមកលបមើលថាតើពួកគាត់បានរួមដំណេកឬទេ
24
។ គាត់មិនបានរួមដំណេកជាមួយភរិយារបស់គាត់អស់ជាច្រើនសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីការរួច
25
។ ដូច្នេះ ពួកគាត់ត្រូវប្រធានភូមិហៅទៅជួបដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ហើយប្រធានភូមិព្រមានថា គេនឹងកម្ទេចពួកគាត់ចោល ប្រសិនបើគេដឹងថាមិនបានរួមដំណេកក្រោយអាពាហ៍ពិពាហ៍
26
។ ក្រោយពីផឹកស្រា ដែលមេភូមិឲ្យ គាត់និងប្រពន្ធគាត់សម្រេចចិត្តរួមដំណេក
27
។ ទោះបីជាគាត់មិនស្រឡាញ់ស្រី គាត់ត្រូវរួមភេទជាមួយប្រពន្ធគាត់ ដោយសារភ័យខ្លាចបាត់បង់ជីវិត
28
។ ក្រោយពីរៀបការហើយ គូស្រករថ្មីថ្មោងទាំងនោះ អាចជួបគ្នាបានរៀងរាល់ ១០ ថ្ងៃម្តង
29
។ ប្រជាជនមិនមានសិទ្ធិលែងលះគ្នាទេ
30
។ អ្នកណាដែលព្យាយាមលែងលះគ្នាត្រូវបានគេយកទៅកសាង
31
។
លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី បានឃើញទាហានពិការ ដែលគេបញ្ជូនត្រឡប់មកពីសមរភូមិវិញ រៀបការជាមួយស្ត្រីដែលជាប្រជាជនមូលដ្ឋាន ដែលគេចាត់ទុកថាមានភក្តីភាពចំពោះបក្ស
32
។ ការណ៍នេះខុសពីការរៀបការរបស់ប្រជាជន ១៧ មេសា ដោយសារ “មិនមានការបង្ខិតបង្ខំ” ទេ
33
៖ គាត់មិនបានឮពាក្យគំរាមកំហែង ក្នុងពេលរៀបការទេ ហើយស្ត្រីដែលត្រូវរៀបការទាំងនោះក៏មិនមានអ្នកណាហ៊ានជំទាស់ដែរ
34
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង បានដកស្រង់សក្ខីកម្មរបស់គាត់ក្នុងការសន្និដ្ឋានថា៖ (i) គោលបំណងមួយក្នុងចំណោមគោលបំណងនានានៃបទបញ្ជាស្តីពីការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺដើម្បីជួយបង្កើនចំនួនប្រជាជន
35
(ii) ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងយុទ្ធជនពិការនិងស្ត្រីដែលជាប្រជាជនមូលដ្ឋាន ត្រូវបានអនុវត្តស្របតាមគោលនយោបាយដែលគាំទ្រដោយថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតនៃបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា (ប.ក.ក)
36
(iii) ប្រជាជនដែលមានសាវតារស្រដៀងគ្នាត្រូវគេផ្គូផ្គងឲ្យរៀបការនឹងគ្នា
37
(iv) ក្នុងករណីកម្រ ចំនួនគូស្រករដែលត្រូវរៀបការក្នុងពិធីមួយ អាចមានដល់រាប់រយគូ
38
(v) ជាទូទៅ ឪពុកម្តាយមិនបានចូលរួមក្នុងការរៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍ទេ
39
(vi) ការយល់ព្រមពិតប្រាកដក្នុងការរួមភេទក្រោយការរៀបការមិនអាចកើតមានឡើយ នៅក្នុងបរិយាកាសមួយដែលគូស្រករមិនបានយល់ព្រមទៅលើការរៀបការតាំងពីពេលដំបូង ដោយដឹងថាខ្លួនចាំបាច់ត្រូវតែរួមភេទ ហើយមានការតាមដានថាតើមានការគោរពតាមឬអត់ ហើយនៅក្នុងករណីមិនគោរពតាមនឹងត្រូវបានបង្ខំនោះ
40
(vii) ក្រោយពេលរៀបការ ទំនាក់ទំនងរវាងប្តីប្រពន្ធជាទូទៅនៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយ ប.ក.ក
41
និង (viii) ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយបង្ខំមានផលប៉ះពាល់យូរអង្វែង ហើយប្តីប្រពន្ធជាច្រើននៅតែលងបន្លាចដោយរឿងនេះមកទល់សព្វថ្ងៃ
42
។ យ៉ាងណាមិញ ខណៈដែលអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានរកឃើញថា ទោះបីជាប្តីត្រូវរួមភេទជាមួយប្រពន្ធរបស់ខ្លួនតាមការណែនាំរបស់អង្គការ និងដោយសារភ័យខ្លាចបាត់បង់ជីវិតក៏ដោយ ក៏អង្គជំនុំជម្រះមិនអាចសន្និដ្ឋានផ្អែកលើបទដ្ឋានដែលជាលក្ខខណ្ឌតម្រូវថា បុរសគឺជាជនរងគ្រោះនៃអំពើហិង្សាផ្លូវភេទក្នុងបរិបទនៃការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយបង្ខំនោះទេ
43
។
អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូល បានសម្រេចថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងមិនមានកំហុសក្នុងការផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី ក្នុងការសន្និដ្ឋានរបស់ខ្លួនស្តីពីបទបញ្ជាស្តីពីការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍នោះទេ ដោយពិចារណាថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានយោងសាក្សី និងដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីមួយចំនួនទៀត និងមិនពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើភ័ស្តុតាងរបស់លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី ក្នុងការគាំទ្រដល់ការសម្រេចជារួមណាមួយឡើយ
44
។ ប៉ុន្តែ អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលយល់ឃើញថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងមានកំហុសដោយខកខានមិនបាន៖ (i) ទទួលស្គាល់អត្តសញ្ញាណរបស់លោក ស៊ូ សុទ្ធាវី ជាស្ត្រីកែភេទ ដែលជាផ្នែកមួយនៃជនរងគ្រោះជាស្ត្រីនៃគោលនយោបាយស្តីពីការរួមដំណេកដោយបង្ខំក្រោយអាពាហ៍ពិពាហ៍
45
និង (ii) លើកឡើងនូវការរងទុក្ខធ្ងន់ធ្ងរនេះនៅក្នុងការសន្និដ្ឋានរបស់ខ្លួនអំពីព្យសនកម្មផ្លូវចិត្តនិងផ្លូវកាយធ្ងន់ធ្ងរ ឬព្យសនកម្មពីសំណាក់ស្ត្រី
46
។
សេចក្តីថ្លែងទុក្ខ
“បាត់អស់រលីងអ្វីៗដែលនៅក្នុងខ្លួន បាត់ការកក់ក្ដៅជាមួយក្រុមគ្រួសារ គ្មានអីជាសំខាន់ទេ។ ខ្ញុំយំរីងហើយ តែថ្ងៃនេះខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ប្រាប់ថា ខ្ញុំឆ្អែតនឹងរបប៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃណាស់ អ្នកណាក៏ជួប អ្នកណាក៏ស្គាល់ អ្នកណាក៏ឃើញ អ្នកណាក៏ឮដែរ តែខ្ញុំឈឺចាប់តាំងពីការបង្ខំរៀបការ គេគំរាមកំហែង គេមើលងាយ មានសព្វគ្រប់ទាំងអស់ លើការបៀតបៀននូវផ្លូវភេទដែលខ្ញុំជាប្រភេទទី៣។ ខ្ញុំមានការឈឺចាប់ណាស់ ខ្ញុំបាត់ការចងចាំច្រើនណាស់។ ថ្គាមខ្ញុំបាក់ពេលណា ក៏ខ្ញុំឈឺ ក្ដៅពេញខ្លួនទាំងអស់។ ហើយអ្វីៗខ្ញុំមិនសូវជាចងចាំបាន១០០ភាគរយទេ ភ្នែកក៏ពិការ ដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើង ខ្នងជើងខាងស្ដាំដោយសារជាប់ខ្នោះ ជាប់ច្រវាក់នៅក្នុងគុក រលួយទាំងអស់ រកថ្លែងអីមិនបាន រកអ្វីមកសងនូវការឈឺចាប់ខ្ញុំមិនបានទេ។ ដោយឡែកខ្ញុំចង់បង្ហាញទុក្ខសោកនេះ គ្រាន់ថាជាការឈឺចាប់របស់ខ្ញុំប៉ុណ្ណឹងបានហើយ ខ្ញុំមិនអាចនិយាយតទៅមុខទៀតបាន ព្រោះខ្ញុំវាអស់ហើយ អាយុ៧៨ ឲ្យវាឆាចោលមួយជីវិតទៅចុះ ថាអំពើទុក្ខសោកទាំងអស់នេះ ជាខ្ញុំអ្នកទទួលកម្មផលដែលខ្ញុំបានសាងពីជាតិមុនតែប៉ុណ្ណោះ”
47
។
វីដេអូ












