Stephen Heder
រហ្សនាម: TCE-33
សំណុំរឿង: សំណុំរឿង ០០២/០១
ប្រភេទ: អ្នកជំនាញ
សាវតារ និងតួនាទី
លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយ
1
ដែលបានធ្វើការស្រាវជ្រាវអំពីរបបខ្មែរក្រហមក្នុងពេលរបបនោះកំពុងកាន់អំណាច
2
។ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមរបស់អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជារហូតដល់ឆ្នាំ២០០៦ លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ បានបម្រើការងារនៅក្នុងការិយាល័យសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេត និង នៅក្នុងការិយាល័យសហព្រះរាជអាជ្ញា ហើយគាត់បានព្រាងប្លង់សម្រាប់ដីកាសន្និដ្ឋាន បញ្ជូនរឿងទៅស៊ើបសួរក្នុងខែមីនាឆ្នាំ២០០៤
3
។ គាត់បានផ្តល់សក្ខីកម្មក្នុងនាមជាសាក្សី ក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០១ ទាក់ទងនឹងលក្ខណៈពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ និង តួនាទី របស់ជនជាប់ចោទ
4
។ សក្ខីកម្មរបស់គាត់ភាគច្រើនរួមមានការបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវនៃកិច្ចសម្ភាសន៍ដែលគាត់បានធ្វើ ឬភ័ស្តុតាងដែលគាត់បានប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដែលជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ សៀវភៅ និង អត្ថបទរបស់គាត់
5
។ លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ក៏បានផ្តល់សក្ខីកម្មអំពីដំណើររឿងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់នៅឧដុង្គ កំពង់ចាម និង ភ្នំពេញ ពីខែ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥
6
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងយល់ឃើញ សក្ខីកម្មរបស់គាត់ថា អាចជឿទុកចិត្តបានជាទូទៅ
7
។ មេធាវីការពារក្តីបានលើកឡើងនៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០១ ថាសិទ្ធិរបស់គាត់ក្នុងការតទល់នឹងភស្តុតាង និង សិទ្ធិទទួលបានតុល្យភាពតទល់ត្រូវបានបំពានដោយការអនុញ្ញាតឱ្យសហព្រះរាជអាជ្ញាទទួលបានមតិយោបល់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ តាមរយៈការបង្កើតសំណួររបស់ខ្លួនជាលក្ខណៈស៊ើបសួរពីអង្គហេតុទាក់ទងនឹងការស្រាវជ្រាវបឋមរបស់គាត់ ប៉ុន្តែករណីនេះពុំបានអនុញ្ញាតឲ្យសាកសួរដូចគ្នាដោយមេធាវីការពារក្តី និង បន្ថែមទៀតថា សក្ខីកម្មរបស់គាត់នឹង មានភាព អព្យាក្រឹត និង សត្យានុម័តជាងនេះ ប្រសិនបើគាត់បានផ្តល់សក្ខីកម្មក្នុងនាមជាអ្នកជំនាញ ដែលពុំមែនក្នុងនាមសាក្សីអង្គហេតុនោះទេ
8
។
អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលយល់ឃើញថាខណៈដែលលោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ត្រូវបានចាត់តាំងជាសាក្សី អង្គហេតុ មិនមែនសាក្សីជំនាញ គឺជាវិធីសាស្ត្រធ្វើឲ្យភាន់ច្រឡំ មេធាវីការពារក្តី ខកខានមិនបានបង្ហាញផលប៉ះពាល់ និង មិនមានការបញ្ជាក់ថាសក្ខីកម្មរបស់គាត់នឹងកាន់តែមានភាពអព្យាក្រឹត និង សត្យានុម័ត ប្រសិនបើគាត់បានផ្តល់សក្ខីកម្មក្នុងនាមជាអ្នកជំនាញ
9
។
ឧដុង្គ និង កំពង់ចាម
លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ បានធ្វើដំណើរទៅឧដុង្គ បន្ទាប់ពីខ្មែរក្រហមបានវាយប្រហារក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៣
10
។ អ្នកស្រុករាប់សិបនាក់ដែលនៅសេសសល់បានគេចផុតពីការជម្លៀសដោយយោធាសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ
11
។ អ្នកដែលលោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ សម្ភាស បាននិយាយថា ប្រជាជនត្រូវបានដកចេញទៅជនបទ ហើយកងទ័ពខ្មែរក្រហមបានសម្លាប់ប្រជាជនក្នុងក្រុមខ្លះនៅនឹងកន្លែង
12
។ គាត់ត្រូវបានគេនាំទៅមើលសាកសពរាប់សិបនាក់ ក្នុងនោះមានស្ត្រីស្លៀកពាក់ជាដូនជីព្រះពុទ្ធសាសនា
13
។ លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ បានពណ៌នាទីក្រុងនោះថាជាទីក្រុងដែលត្រូវបានបោះបង់ចោល ហើយត្រូវបានបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយវត្តមួយនៅលើកំពូលភ្នំទទួលរងការខូចខាចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ
14
។ គាត់ក៏បានឮអំពីការសម្លាប់មនុស្ស អ្នករដ្ឋការ ស៊ីវិល និង ទាហានរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ
15
។
នៅកំពង់ចាម កិច្ចសម្ភាសន៍បានបង្ហាញថា កងកម្លាំងទាហានជើងទឹករបស់ខ្មែរក្រហមបានឡើងមកលើ ហើយបានធ្វើការគ្រប់គ្រងដោយយោធាឡើងវិញក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៧៣
16
។ កងកម្លាំងខ្មែរក្រហមបានជម្លៀសប្រជាជនទៅភាគខាងលិចចេញពីផ្នែកខ្លះនៃទីប្រជុំជនក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេ
17
។ អ្នកខ្លះបានស្លាប់នៅនឹងកន្លែង
18
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០១ ផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និង អ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា គោលនយោបាយរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា (ប.ក.ក.) ផ្តោតគោលដៅទៅលើទាហាន និង អ្នករដ្ឋការសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ មានអត្ថិភាពមុនឆ្នាំ១៩៧៥
19
ហើយឧដុង្គត្រូវបានខ្មែរក្រហមកាន់កាប់
20
។ អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលបានផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និង អ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា អំពើហិង្សា និង ការសម្លាប់ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងអំឡុពេលជម្លៀសកន្លងមក មុនពេលជម្លៀសចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ
21
។ អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលបានកត់សម្គាល់ថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានផ្តល់ទម្ងន់សមស្របដល់ការរៀបរាប់របស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ដោយសារអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងយល់ឃើញថា ទាហានសាធារណរដ្ឋខ្មែរនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ត្រូវបាន “កំណត់គោលដៅ” ហើយ មិនត្រូវបានសម្លាប់ទេ
22
។
អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ ផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និងអ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថាប្រជាជននៅកំពង់ចាម និង ឧដុង្គ ត្រូវបានជម្លៀសនៅចន្លោះពីឆ្នាំ ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥
23
។
ភ្នំពេញ
លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ បានឃើញមានការបាញ់គ្រាប់រ៉ុកកែត នៅពេលគាត់បានរស់នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញក្នុង ឆ្នាំ១៩៧៥
24
។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយកងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៧៣ ប៉ុន្តែកងកម្លាំងទ័ពអាកាស និង កងទ័ពជើងគោករបស់សាធារណរដ្ឋខ្មែរនៅតែបន្តទម្លាក់គ្រាប់បែក និង ការបាញ់ផ្លោង
25
។ អនុព័ន្ធយោធាជប៉ុនបានជូនដំណឹងដល់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ថាកងទ័ពភូមិភាគបូព៌ា និង ភូមិភាគពិសេស គឺជាអ្នកបាញ់ផ្លោងគ្រាប់រ៉ុកកែតមកលើទីក្រុង
26
។ ខ្មែរក្រហមក៏បានរារាំងការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារ និង គ្រាប់រំសេវតាមដងទន្លេមេគង្គពីភាគខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាមមកភ្នំពេញ ដែលមាន សារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការរស់រាននៃរបបសាធារណរដ្ឋ
27
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០១ ផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និង អ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថាការវាយប្រហារដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែកខ្លះក្រោយឆ្នាំ១៩៧៣ មានជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងទាហានអាមេរិក ក៏ប៉ុន្តែប្រហែលជាដោយសារតែសកម្មភាពរបស់ទាហានរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ
28
។ កងកម្លាំងខ្មែរក្រហមបានបាញ់ផ្លោងគ្រាប់រ៉ុកកែតមកលើក្រុងភ្នំពេញ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៣។ ហើយការបាញ់ផ្លោងកាន់តែខ្លាំងឡើងៗនៅឆ្នាំ១៩៧៤-១៩៧៥
29
។ ចុងក្រោយ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានរកឃើញថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់ជំនួយដល់តំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាល លន់ នល់ ដោយឆ្លងកាត់តាមដងទន្លេមេគង្គ
30
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ ផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និង អ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា ខ្មែរក្រហមបានចូលមកទីក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៥
31
។
ការផ្សាយសំឡេង និង ការបោះពុម្ពផ្សាយ
យោងតាមលោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសថៃបានពិនិត្យមើល កត់ត្រា និង បកប្រែការផ្សាយសំឡេងពីវិទ្យុរដ្ឋក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយបានចាក់ផ្សាយព័ត៌មានទាំងនោះ តាមរយៈសេវាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបរទេស (FBIS)
32
។ ព័ត៌មានខ្លះត្រូវបានចងក្រងជារបាយការណ៍ប្រចាំថ្ងៃ
33
ដែលលោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ បានអាននៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ
34
ដោយកត់សម្គាល់ថាព្រឹត្តិការណ៍មួយចំនួនដែលបានពិពណ៌នាមិនបានកើតឡើងឡើយ ឬ ដាក់បញ្ចូលតួលេខបំប៉ោងយ៉ាងខ្លាំង
35
។ លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ក៏បានឃើញកម្រងទស្សនាវដ្តីទង់បដិវត្ត និង ទស្សនាវដ្តីយុវជន និង យុវនារីបដិវត្ត ក្នុងឆ្នាំ១៩៨០ ដែលបុគ្គលិកបណ្ណសារនៅសារមន្ទីរប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែងបានផ្តល់ឱ្យគាត់
36
ហើយគាត់បានបង្កើតជាឯកសារកាលប្បវត្តិ
37
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ បានសម្រេចថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងនឹងផ្អែកទៅលើ ការចងក្រងរបស់សេវាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបរទេស (FBIS) នៅពេលដែលមានការបញ្ជាក់គ្រប់គ្រាន់ដោយភ័ស្តុតាងផ្សេងទៀតតែប៉ុណ្ណោះ
38
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក៏បានបញ្ជាក់ពីប្រភព និងភាពត្រឹមត្រូវនៃសំណៅចម្លងនៃទស្សនាវដ្តីទង់បដិវត្ត និង ទស្សនាវដ្តីយុវជន និង យុវនារីបដិវត្ត នៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះ
39
។
អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលបានផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ក្នុងការកំណត់ថាសុន្ទរកថារបស់លោក ខៀវ សំផន ដែលថ្លែងក្រោយពីការដួលរលំនៃទីក្រុងឧដុង្គ មានគោលបំណងឃោសនា ហើយបន្ថយភាពគួរអាចជឿជាក់បាន
40
។
ការស្រាវជ្រាវទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយ ប.ក.ក. ទៅលើខ្មាំងសត្រូវ
យោងតាមលោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ លោក នួន ជា បាននិយាយនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំអំពីតម្រូវការ “កម្ទេច” និង “លុបបំបាត់” អតីតទាហាន និង អ្នករដ្ឋការរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ពីខែឧសភា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៧៥
41
។ ជីវប្រវត្តិរបស់លោក កែ ពក បានបញ្ជាក់ថាលោក ប៉ុល ពត បានប្រាប់ កម្មាភិបាលនយោបាយ និង យោធានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយ ដើម្បីអនុវត្ត “ការតស៊ូដ៏មោះមុតប្រឆាំងនឹងចារកម្ម សេអ៊ីអារបស់អាមរិក និង កាហ្សេបេរបស់សូវៀត”
42
។ ជនភៀសខ្លួនប្រាប់ថាខ្មែរមកពីហាណូយត្រូវបានអំពាវនាវឲ្យត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ហើយត្រូវបានគេកម្ចាត់ចោលនៅចុងឆ្នាំ១៩៧១
43
។ ទាហានម្នាក់នៅអង្គស្នួល បានប្រាប់ឱ្យដឹងថា ទាហាន លន់ នល់ ប្រហែល ៥០០ នាក់ត្រូវបានប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ ១៩៧២
44
។ នៅក្នុងសៀវភៅរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ គាត់បានសរសេរថានៅឆ្នាំ១៩៧៦ ក្រុមសន្តិសុខបានទទួលការណែនាំពីថ្នាក់ដឹកនាំបក្សឲ្យពួកគេត្រូវបង្កើនការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណអតីតអ្នករដ្ឋការរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរដែលបានរួចផុតពីការសម្លាប់
45
។ គាត់បានលើកឡើងវិញនូវសម្តីរបស់ប្រវត្តិវិទូមួយរូបដែលថាបញ្ញវន្តខ្មែរត្រូវបានបញ្ឆោតឱ្យយល់ខុសអំពីបញ្ហាសន្តិសុខពាក់ព័ន្ធនឹង ប.ក.ក. ដោយសារជឿលើកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីលោក ខៀវ សំផន ដែលបានយកមកបន្លំ
46
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង០០២/០១ ផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និង អ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា ប.ក.ក. បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំទាក់ទងនឹងតម្រូវការក្នុងការកសាង និង ការពារប្រទេស
47
និង បង្កើតគោលនយោបាយ “កម្ទេច” ខ្មាំង
48
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងរកឃើញបន្ថែមទៀតថា គោលនយោបាយកំណត់គោលដៅទៅលើអតីតអ្នករដ្ឋការនៃរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ត្រូវបានបញ្ជា និង បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ដោយថ្នាក់ដឹកនាំបក្ស
49
ហើយថាគោលនយោបាយជ្រុលនិយមរបស់ប.ក.ក. ដែលកំណត់គោលដៅទៅលើក្រុមមនុស្សផ្សេងៗ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាខ្មាំង ស្របទៅនឹងការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាបដិវត្តន៍ប្រឆាំងនឹងសត្រូវ
50
។ អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលបានយល់ឃើញថា សក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ អាចជឿទុកចិត្តបានក្នុងការបញ្ជាក់ថាទាហាន និងអ្នករដ្ឋការរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរត្រូវបានបញ្ឆោតឱ្យប្រាប់អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន
51
។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលយល់ឃើញថាភ័ស្តុតាងរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ទាក់ទងនឹងការបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណអតីតអ្នករដ្ឋការនៃរបបសាធារណៈរដ្ឋ ខ្មែរ“មានលក្ខណៈស្តួចស្តើង”
52
។
ការស្រាវជ្រាវទាក់ទងនឹងរចនាសម្ព័ន្ធ ប.ក.ក.
រាល់រចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុង ប.ក.ក. មានគណៈកម្មាធិការបក្ស ដឹកនាំដោយលេខា អនុប្រធាន និង សមាជិក
53
។ ស-៧១ ដែលជាមន្ទីររដ្ឋបាលនៃមន្ទីរ៨៧០ ត្រួតពិនិត្យមន្ទីរក្រោមចំណុះដែលមានកូដខាងដើម “ក”
54
។ ត្រឹមឆ្នាំ១៩៧១ លេខកូដ “៨៧០” ត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅលើថ្នាក់មជ្ឈិមបក្ស
55
ហើយ “គណៈកម្មាធិការ៨៧០” អាចមានន័យថាទាំងគណៈកម្មាធិការ ឬជនកំពូលនៅក្នុងគណៈកម្មាធិការនោះ
56
។ យោងតាម លោកស្ទីវ ហេដឌ័រ ពាក្យថា “មជ្ឈិមបក្ស” មិនសូវមានភាពច្បាស់លាស់ ដោយសំដៅទៅលើថ្នាក់មួយនៅក្នុងឋានានុក្រមបក្ស និង មិនសំដៅទៅលើស្ថាប័នជាក់លាក់ណាមួយនោះទេ
57
។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០១ និង សំណុំរឿង ០០២/០២ ផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់ លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និង អ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា លេខកូដ “៨៧០” ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយមិនមានន័យច្បាស់លាស់ ដែលសំដៅទៅលើបុគ្គល និង អង្គភាពផ្សេងៗដែលជាប់ទាក់ទងទៅនឹងមជ្ឈិមបក្ស និង ផ្នែកខ្លះនៃថ្នាក់ដឹកនាំ ប.ក.ក
58
ហើយស៊ីចង្វាក់ទៅនឹងការបញ្ជាក់ជាទូទៅរបស់ ប.ក.ក. អំពីការសម្ងាត់
59
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ បានរកឃើញថា ឋានានុក្រមគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយគណៈកម្មាធិការបក្ស រួមមានលេខា អនុប្រធាន និង យ៉ាងហោចណាស់សមាជិកម្នាក់
60
។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក៏បានរកឃើញថាពាក្យ “មជ្ឈិមបក្ស” មិនមានភាពច្បាស់លាស់
61
ហើយប.ក.ក. បានរក្សាទុកមន្ទីររដ្ឋបាល ស-៧១
62
ដែលគ្រប់គ្រងមន្ទីរចំណុះ
63
។
ការស្រាវជ្រាវទាក់ទងនឹងលោកខៀវ សំផន
ខ្មែរក្រហមត្រូវបានជឿថាដឹកនាំដោយលោក ខៀវ សំផន លោក ហ៊ូ នឹម និង លោក ហ៊ូ យន់ ដែលគេ ស្គាល់ថាជា “ខ្មោចទាំងបី” ដែលដំបូងឡើយត្រូវបានសហគមន៍ចារកម្មគិតថាពួកគេបានស្លាប់ហើយ
64
។ បើយោងតាមទស្សនាវដ្តីយុវជនបដិវត្ត នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៦ លោក ខៀវ សំផន ត្រូវបានដំឡើងឋានៈពី សមាជិកបម្រុងទៅជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមនៅក្នុងសមាជបក្ស។ លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ក៏ត្រូវបានលោក អៀង សារី ប្រាប់ផងដែរ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ថា លោក ខៀវ សំផន បានចូលពាក់ព័ន្ធជាក់ស្តែងនៅក្នុងកិច្ចការគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមក្នុងឋានៈជាប្រធាន ៨៧០។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០១ ផ្អែកទៅលើភ័ស្តុតាងរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និងអ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា “ខ្មោចទាំងបី” យោងទៅលើពាក្យចចាមអារ៉ាមអំពីការស្លាប់របស់ពួកគេដែលបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងអំឡុងពេលពួកគេកំពុងលាក់ខ្លួន បានក្លាយជាតំណាងចលនាតស៊ូនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០
67
។
អង្គជំនុំជម្រះតុលាការកំពូលក្នុងសំណុំរឿង ០០២/០២ ផ្អែកទៅលើសក្ខីកម្មរបស់លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ និងអ្នកផ្សេងទៀត ក្នុងការកំណត់ថា លោក ខៀវ សំផន ត្រូវបានដំឡើងឋានៈជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមនៅក្នុងសមាជបក្សក្នុងខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៦
68
។
វីដេអូ
